Cây bông vải thuộc họ cây Cẩm Quỳ. Đây là loại cây lấy sợi quan trọng nhất ở các nước nhiệt đới. Sợi bông là nguyên liệu không thể thiếu trong ngành công nghiệp dệt may. Xơ bông rất được ưa chuộng trong công nghiệp may mặc với những đặc tính tốt như mềm mại, cách nhiệt, co giãn, thoáng khí. Bởi tính ưu Việt của sợi bông mà có rất nhiều doanh nghiệp đã tiên phong trong việc mở rộng diện tích để trồng thêm số lượng lớn cây bông vừa phục vụ ngành dệt trong nước vừa có thể xuất khẩu. Nhưng ngoài những ưu điểm vốn có thì trong quá trình sản xuất cây bông vẫn còn gặp một số khó khăn do các bệnh hại gây nên. Một trong những bệnh vô cùng nguy hiểm đối với cây bông là bệnh lở cổ rễ và cháy lá cây bông. Sau đây bà con hãy cùng chúng tôi tìm hiểu thêm về loại bệnh này.
Giới thiệu bệnh hại
– Bệnh lở cổ rễ, cháy lá cây có tên khoa học là Rhizoctonia solani. Đây là một trong những nấm bệnh nguy hiểm nhất đối với cây bông vải. Nấm bệnh ngoài khả năng lây lan qua đường đất, tàn dư trong các cây trồng bị bệnh thì loài nấm này còn có khả năng lây qua các loại giống lên tới 10%, ở Mỹ có năm lên tới 30%. Bệnh xuất hiện có ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển kinh tế do bệnh này khi phát sinh còn kết hợp với một số bệnh khác khiến cây càng bị nặng hơn dẫn đến thiệt hại nặng nề về kinh tế.
Đối tượng gây hại
– Bệnh lở cổ rễ và cháy lá cây thường xuất hiện rất nhiều và phổ biến. Bệnh xuất hiện, sinh trưởng và làm hại vô cùng nặng nề tới nhiều loại cây như cây lạc, cây cà chua, cây mè, cây ớt, cây rau cải, cây dưa leo,…
– Một số bệnh có tên gọi khác do loài nấm này gây ra như bệnh héo xanh, héo vàng trên cây khoai tây, bệnh chết cây con trên ớt, bệnh chết dây hồ tiêu,…
Triệu chứng, dấu hiệu bệnh hại
– Bệnh có thể gây hại suốt quá trình phát triển của cây, thường phát sinh và lây lan nhanh ở các cây con, phát triển mạnh ở những khu đất cũ có nhiệt ẩm cao. Nhiệt độ thích hợp cho nấm phát triển là khoảng 24-30 độ C.
– Đầu tiên bệnh sẽ bắt đầu phát triển khi còn là cây giống, từ khi cây bông nảy mầm đến giai đoạn 3-4 lá trong môi trường nhiệt độ thấp và độ ẩm cao.
– Lá cây sẽ bị héo và rũ xuống. Cây khi bị bệnh do đã héo, rũ nên rất dễ nhổ. Lá cây có thể cháy và héo khô.
– Đối với cây con: Cổ và thân cây sẽ bị teo, úng, cây bị ngã ngang nhưng lá cây vẫn còn xanh tươi, sau đó mới héo dần. Bệnh thường tấn công, phát triển mạnh sau 7-10 ngày gieo trồng.
– Đối với cây lớn: Bệnh xâm chiếm và gây hại ở thân, nhất là các gốc thân làm cho mô vỏ có màu nâu đen hoặc bị thối, viền vùng thối thường không đều và có thể có màu nâu đỏ, phần bệnh bị lõm vào, thân sẽ bị nứt ra và rụng dần. Những cây nhiễm bệnh thì lá thường bị rũ có thể bị gãy, héo, chậm phát triển hoặc có thể bị chết.
– Bệnh khá dễ dàng nhận biết qua các dấu hiệu của bệnh, đó là các sợi nấm, hạch của nấm gây bệnh, chúng phát triển ngay trên những vết hở ở gốc thân, phát triển toàn bộ thân sau đó đi vào rễ làm rễ bị lở, thối và có màu nâu đỏ.
Bệnh thường rất hay kết hợp với một số bệnh khác làm cho cây càng trở nên yếu hơn.
Nguyên nhân phát sinh bệnh hại
– Bệnh do nấm Rhizoctonia solani Kuhn gây ra, giai đoạn sinh sản hữu tính là Thanatephorus cucumeris thuốc lớp nấm Đảm. Lúc mới thành lập thì sợi nấm có màu trắng, hạch nấm cũng có màu trắng, sau đó có màu nâu vàng hoặc nâu đen, hạch nấm hình cầu có bề mặt trơn láng, kích thước khoảng từ 1-2mm. Đây là hai dạng lưu tồn và lây lan chủ yếu của mầm bệnh.
Điều kiện phát triển bệnh hại
– Ở thời tiết có nhiệt độ ấm từ khoảng 25-30 độ C, độ ẩm cao khoảng >80% là điều kiện vô cùng thích hợp để nấm dễ dàng phát triển.
– Trong không gian chật hẹp, mật độ trồng cây quá dày khiến cây không thể hấp thụ đủ các chất từ bên ngoài như quang hợp, các chất dinh dinh dưỡng,…
– Bón lót quá liều hoặc không đúng cũng làm cho bệnh dễ dàng xâm nhập và phát triển hơn.
Mức độ ảnh hưởng
– Cây bông vải là cây có giá trị kinh tế cao nên khi gặp bệnh nguy hiểm xâm hại sẽ làm tổn hại rất nặng nề.
– Cây khi mới phát hiện bệnh sẽ làm phần thân, rễ cây bị lở, cây sẽ bị héo khô hoặc gãy ngang. Cây bông sẽ yếu dần và mất khả năng phát triển. Cây sẽ không thể hấp thu được các dưỡng chất từ phân bón, chất kích phát triển và khó có thể quang hợp được.
– Ở mức độ nặng hơn là khi bệnh hại đã xâm chiếm sâu vào bên trong cây, làm cho cây bị thối, héo và có thể chết. Khi cây bị nhiễm bệnh sẽ làm cho cả vườn bị lây lan nếu như không kịp thời xử lý, từ đó làm cho vụ bông bị mất mùa, không đạt doanh thu và sản lượng. – Thu nhập bà con sẽ bị thấp đi dẫn đến kinh tế đất nước cũng bị giảm theo.
Biện pháp phòng bệnh
– Khi lựa chọn giống cần chọn các loại giống tốt, khả năng kháng bệnh cao hoặc không có nhiễm bệnh.
– Cần vệ sinh đồng ruộng, thu gom các tàn dư cây bệnh của vụ trước và tiêu hủy
– Cày bừa và san mặt đất cho bằng phẳng để đất được thoáng khí, tạo rãnh thoát nước để không bị ngập úng.
– Luân canh cây trồng với các cây họ khác để có thể tiêu diệt nguồn bệnh, khuyến cáo nên luân canh với cây lúa nước thì khả năng tiêu diệt nguồn bệnh sẽ cao hơn.
– Không dùng nước tưới từ mương lục bình.
– Chọn vườn, đất cao ráo để dễ thoát nước, vườn ươm thoát nước tốt không có bóng râm. – Đất ở vườn ươm phát xử lý trước khi gieo trồng, đốt rơm rạ, phủ nilon phơi nắng vài tuần, hoặc xử lý bằng vôi.
– Nên sử dụng phân hữu cơ, phân hoai mục, hạn chế dùng nhiều đạm.
– Sử dụng các loại thuốc để phòng ngừa bệnh như Amistar 250SC, và các hoạt chất như Hexaconazole,…
Biện pháp xử lý bệnh
– Khi bệnh xuất hiện và phát triển hãy sử dụng các sản phẩm trừ nấm có chứa các hoạt chất Azoxystrobin, Mancozeb,…giúp diệt trừ nấm bệnh hiệu quả. Bà con có thể tham khảo sản phẩm trừ bệnh của Nghi Anh như: Kibul, Nazosi,…
Thuốc trừ bệnh
