Bệnh luộc lá ở cây dứa

Giới thiệu bệnh hại

Dứa là một trong những loại cây ăn quả đem lại nhiều lợi ích nhất cho con người. Trong dứa chứa nhiều chất dinh dưỡng như vitamin A, vitamin C, axit hữu cơ, enzyme bromelain… Với nhiều công dụng về đặc tính dinh dưỡng, dứa được xếp thứ 9 trên thế giới về tầm quan trọng mà nó đem lại đứng sau táo, nho và chuối,… Tuy nhiên, dứa cũng là một loại cây dễ bị mắc các bệnh. Một trong các loại bệnh thường gặp nhất là bệnh luộc lá thường xuất hiện vào giữa tháng 3 và tháng 5. Bệnh được gây ra bởi sự thiếu dinh dưỡng và mất cân bằng về các nguyên tố có trong đất. 

Đối tượng gây hại

Bệnh luộc lá xuất hiện phổ biến trên nhiều giống cây trồng như dứa, hành lá, cà phê, cà rốt,….

Triệu chứng, dấu hiệu của bệnh hại

Khi cây bị nhiễm bệnh, lá sẽ có dấu hiệu bị mấy diệp lục và dần mất màu xanh. Trên lá sẽ xuất hiện những đốm nhỏ màu trắng, kem hoặc nâu trên bề mặt lá cây và nhanh chóng lan rộng và kéo dài từ chóp lá xuống thân lá có thể dài đến 20 cm. Các cạnh của đốm bệnh thường sẽ có màu nâu xung quanh. Dần dần, chóp lá của cây dứa sẽ teo nhỏ lại và cong xuống. Cây sẽ ít có khả năng ra trái hoặc trái sẽ nhỏ và ít ngọt hơn những cây bình thường

Nguyên nhân phát sinh bệnh hại

Bệnh luộc lá ở cây dứa có nguyên nhân chính là do sự thiếu chất dinh dưỡng cụ thể là Mg và sự mất cân bằng về các nguyên tố đa lượng: Đạm (N), Lân (P), kali (K) và nguyên tố vi lượng Sắt (Fe), Kẽm (Zn), Mangan (Mn), Đồng (Cu), Bo (B), Molipden (Mo), Clo (Cl). Sự thiếu nguyên tố hoặc dư thừa có thể xảy ra trong quá trình cây phát triển. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển, khả năng quang hợp của cây. Đa phần, khi cây bị thiếu hay thừa một chất dinh dưỡng nào đó, hầu hết các phần lá của cây sẽ dần chuyển sang màu vàng giống như bị luộc nước sôi.

Đối với nguyên nhân thiếu chất dinh dưỡng Mg, cây thường gặp phải khi trong công thức bón phân chứa quá nhiều kali hoặc nồng độ axit có trong đất quá cao. Mg giữ một vai trò quan trọng trong quá trình quang hợp của cây. Nó là một trong những thành phần chính tạo nên chất diệp lục. Khi cây bị thiếu Mg sẽ dẫn đến việc cây bị chậm phát triển nghiêm trọng và lá mất màu xanh, dần chuyển vàng, có dấu hiệu bị xoắn lại. 

Đối với nguyên nhân mất cân bằng các nguyên tố đa lượng:

– Đạm (N): Thiếu đạm sẽ thường xảy ra khi cây không được bón phân thường xuyên hoặc bà con sử dụng các vật liệu hữu cơ chưa được phân hủy hoàn toàn, cũng có thể do cây được tới quá nhiều nước. Khi đất thiếu đạm sẽ làm cây sinh trưởng kém, còi cọc, lá chuyển vàng và quá trình quang hợp bị ảnh hưởng nghiêm trọng dẫn đến việc cây bị suy giảm năng suất. Khi dư đạm, có thể do sự bón phân quá nhiều hoặc có quá nhiều chất hữu cơ trong đất, làm cây phát triển quá nhanh nhưng lại không khỏe mạnh.

– Lân (P): Trong quá trình trộn đất và phân bón không bổ sung thêm lân gây nên tình trạng cây thiếu chất làm rễ cây không phát triển, cây khó đứng vững khi xảy ra mưa gió. Thừa lân không gây hại cho cây trồng.

– Kali (K): Trong phân bón không có chất kali hoặc nồng độ axit trong đất quá cao làm Kali không thể hòa tan khiến cây không thể hấp thụ được hoặc trong đất có quá nhiều chất Mg làm giảm tỷ lệ phần trăm của Kali trong đất. Kali dễ bị rửa trôi nếu gặp mưa kéo dài. Kali có vai trò kiểm soát quá trình thoát hơi nước của cây, do đó, nếu thiếu Kali cây thường sẽ khó phát triển.

Đối với nguyên nhân mất cân bằng các nguyên tố vi lượng:

– Sắt (Fe): Thiếu chất sắt xảy ra khi trong đất có quá nhiều nước (mưa kéo dài, ngập úng) hoặc độ pH cao, cũng có thể trong đất chứa nhiều chất vôi, thừa lân hoặc hàm lượng chất hữu cơ trong đất thấp.

– Kẽm (Zn): Thiếu kẽm chỉ xảy ra khi bà con không bổ sung chất lúc bón phân. Thừa kẽm chỉ xuất hiện thông qua các yếu tố môi trường như nước bị nhiễm kẽm, phân bón tiếp xúc với chất liệu mạ kẽm.

– Mangan (Mn): Thiếu mangan xảy ra khi đất trồng bị xử lý với vôi quá nhiều. Thừa mangan xảy ra khi đất giải phóng lượng lớn mangan.

– Đồng (Cu): Những vùng đất đầm lầy, ruộng lầy thường có hiện tượng thiếu đồng.

– Bo (B): Dễ bị rửa trôi như Kali khi gặp mưa kéo dài hoặc đất có chỉ số pH cao. Nếu lượng bo trong đất quá nhiều có thể trở thành thuốc diệt cỏ có trong đất.

– Molipden (Mo): Thiếu Mo có thể gây ức chế khả năng hấp thu đạm của cây và thường xảy ra đối với đất chua.

Điều kiện phát triển bệnh hại

Cây có thể bị nhiễm bệnh khi được trồng trong môi trường không phù hợp hoặc khi nhiệt độ không khí xuống quá thấp khoảng 15 độ C trong một khoảng thời gian dài. Trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, bệnh sẽ phát triển nhanh chóng và lan rộng. 

Mức độ ảnh hưởng của bệnh

Bệnh không gây ảnh hưởng quá nghiêm trọng cho nền kinh tế của nước nhà hay của bà con nông dân. Tuy nhiên, bệnh luộc lá ở dứa không làm chết cây nhưng mức độ ảnh hưởng của bệnh lại rất lớn thường là trên cả diện tích đất trồng do đó, việc xử lý bệnh thường tốn một khoảng thời gian. Bệnh cũng làm cho cây mất khả năng quang hợp làm giảm năng suất của cây.

Biện pháp phòng bệnh hại

Đối với hạt giống, bà con cần chọn những hạt sạch, to khỏe để cây trồng có khả năng kháng bệnh cao. Nên sử lý hạt giống trước với các dung dịch hóa học có trên thị trường trước khi trồng theo liều lượng hướng dẫn trên bao bì hoặc của các chuyên gia nhằm giảm tỷ lệ mắc bệnh của cây hoặc chọn mua cây giống khỏe mạnh ở cơ sở uy tín.

Đối với đất trồng, bà con nên dọn dẹp, chú ý các tàn tích còn sót lại từ những vụ mùa trước. Nên xới đất và phơi khô từ 1 đến 2 ngày và sử dụng bột vôi để làm sạch đất trong khoảng 15 ngày trước khi bắt đầu gieo trồng những cây mới nhằm tránh việc cây bị tái nhiễm bệnh. Thường xuyên kiểm tra nồng độ chất dinh dưỡng có trong đất để có thể thêm vào kịp thời tránh cây phát triển kém. Chú ý cơ chế thoát nước của cây, tránh tình trạng gốc cây bị ứ nước quá nhiều có thể làm mất chất dinh dưỡng có trong đất và gây thêm các bệnh về rễ cây.

Bà con không nên trồng cây quá sát nhau, cần có khoảng cách thích hợp giữa các cây để cây có thể phát triển thoải mái. Đồng thời, nên thường xuyên kiểm tra các cành cây, nếu thấy cây trồng quá gần hoặc lá quá nhiều có thể cắt bỏ bớt để tránh tạo nên tình trạng bóng râm nhiều có thể khiến nấm bệnh sinh sôi.

Chú ý quan sát các biểu hiện của cây, cần thường xuyên kiểm tra các chất dinh dưỡng có trong đất như nồng độ phần trăm các chất dinh dưỡng để cây có thể phát triển khỏe mạnh. Cần chú ý lượng phân bón mỗi khi bón cho cây, không được bón quá nhiều phân và cũng không nên cho quá ít. Lưu ý, không nên bón phân bằng phân tươi vì khác với phân hữu cơ trong phân tươi có chứa nhiều nấm, vi khuẩn chưa được loại bỏ có thể khiến cho cây bị nhiễm thêm các bệnh khác.

Biện pháp xử lý bệnh hại

Khi phát hiện cây bị bệnh cần bổ sung ngay các chất dinh dưỡng còn thiếu cho cây thông qua các phương pháp kiểm tra nồng độ chất dinh dưỡng ở mỗi cây. Cần sử dụng các loại phân dưỡng trong thành phần có chứa N,P,K,Mg,Ca và các chất cần thiết. Bà con có thể tham khảo sản phẩm phân bón lá điển hình của Nghi Anh như: Siêu kali,…

Câu hỏi thường gặp