Thuốc bảo vệ thực vật (BVTT) được bà con nông dân sử dụng để giúp phòng trừ sâu bệnh gây hại cho cây trồng. Song khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần sử dụng đúng liều lượng, đúng hướng dẫn của nhà sản xuất để cây không bị ngộ độc thuốc BVTV. Trong bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các dấu hiệu, đặc điểm của cây trồng bị ngộ độc thuốc BVTV nói chung và trường hợp cây ngô đồng bị ngộ độc thuốc BVTV.
Ngộ độc thuốc BVTV ở cây ngô là gì?
Ngộ độc thuốc BVTV (bảo vệ thực vật) ở cây ngô là hiện tượng cây ngô đồng hấp thụ quá nhiều thuốc BVTV do quá trình chăm sóc, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng cách, không đúng liều lượng của bà con nông dân.
Phân loại thuốc BVTV
Thuốc BVTV được sản xuất từ nguồn gốc tổng hợp hóa học hoặc sinh học. Trong đó:
Thuốc BVTV hóa học là sản phẩm thuốc có các thành phần hoạt chất hóa học vô cơ và hữu cơ tổng hợp.
Thuốc BVTV sinh học là sản phẩm có nguồn gốc từ tự nhiên. Sử dụng các chế phẩm sinh học từ các chủng vi sinh được nuôi cấy.
Trong hai loại này, loại thuốc BVTV hóa học có tác động mạnh hơn, vậy nên hiệu quả diệt trừ sâu bệnh nhanh chóng. Tuy nhiên cây trồng nếu bị ngộ độc thuốc BVTV hóa học cũng rất nặng nề, và khó khắc phục hơn ngộ độc thuốc BVTV sinh học.
Dấu hiệu nhận biết và nguyên tắc xử lý
Cây trồng cũng là sinh vật sống như con người, vì thế khi bị nhiễm độc cây cũng sẽ có những phản vệ nhằm hạn chế sự nhiễm độc. Nếu phản xạ của con người khi bị nhiễm độc thường là nôn thì với cây chúng cũng sẽ đào thải nhanh qua mép lá. Mức độ nhiễm độc sẽ được giảm thiểu nếu kết hợp khả năng tự vệ của cây với các giải pháp trợ giúp của con người
Cây ngô (bắp) khi bị ngộ độc thuốc bảo vệ thực vật quan sát có thể thấy bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu như cây bị vàng lá, héo úa dần, chậm phát triển và có thể cây bị chết. Vậy nên cần có phương pháp xử lý thuốc càng nhanh chóng càng tốt.

Trước tiên để ngăn chặn hiện trạng bà con cần kịp thời dừng hết tất cả các loại dinh dưỡng cho cây trồng như đạm và các chất dinh dưỡng khác. Sau đó cần tưới ngay cho cây để pha loãng lượng thuốc bảo vệ thực vật trên cây trồng. Ngoài ra tưới nước còn làm loãng lượng thuốc bảo vệ thực vật ngấm ở đất, vậy nên cây sẽ giảm tải được lượng hấp thụ.
Nguyên nhân gây ra ngộ độc thuốc BVTV
Nguyên nhân gây ra ngộ độc thuốc BVTV ở cây ngô có 2 nguyên nhân chủ yếu là nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan.
Nguyên nhân chủ quan: Không tham khảo kỹ liều lượng thuốc khi sử dụng, sử dụng thuốc có nguồn gốc không rõ ràng.
Nguyên nhân khách quan: Sử dụng thuốc ở điều kiện thời tiết quá nóng, hay khi cây còn quá nhỏ, khả năng đề kháng kém; thân và lá cây còn yếu nên chưa đủ sức để chịu được tác động của các hoạt chất trong thuốc BVTV.
Mức độ ảnh hưởng
Cây ngô bị ngộ độc thuốc BVTV không những không diệt trừ được mầm bệnh gây hại mà còn khiến cho cây trồng nhanh chóng úa, vàng lá, thân cây rũ và bị chết cây. Làm ảnh hưởng đến công sức gieo trồng, chăm sóc và không mang lại sản lượng như mong đợi, gây thiệt hại đến năng suất mùa vụ cho bà con nông dân. Vậy nên khi sử dụng thuốc BVTV bà con nông dân trước tiên nên chủ động tìm hiểu thật kỹ, tránh mất thời gian, công sức tiền bạc mà lại không mang lại hiệu quả gì.
Giải độc cho cây trồng bị ngộ độc thuốc BVTV
Khi cây trồng, đặc biệt là cây ngô đồng bị ngộ độc thuốc BVTV thì cần phun, tưới thêm nước cho cây. Ngoài ra dưới đây là 2 cách xử lý thường được áp dụng và mang lại hiệu quả cao.
Xử lý thủ công
Tạm ngưng cung cấp chất dinh dưỡng, các loại thuốc khác. Phun nước lên cây, tưới thêm nước ở gốc để cây giảm tải nồng độ thuốc được hấp thụ.
Đối với cây ngô đồng trồng ở ruộng có nước thì nhanh chóng tháo nước cho cây, làm cỏ sục bùn và cho nước mới vào để pha loãng lượng thuốc BVTV đã ngấm ở đất.
Nếu cây ngô bị ngộ độc vi lượng thì bà con có thể bón thêm vôi. Sử dụng vôi giúp thải độc và tăng độ PH cho cây, giảm ảnh hưởng của vi lượng lên cây trồng.

Dùng hoạt chất hỗ trợ giải độc
Bên cạnh sử dụng các phương pháp thủ công, truyền thống thì bà con có thể sử dụng các hoạt chất hỗ trợ giải độc, tăng cường khả năng đề kháng, thải độc cho cây ngô, đó là:
- Cách 1: Sử dụng hoạt chất nguồn gốc hữu cơ để tưới cho cây ngô đồng. Những hoạt chất hữu cơ có tác dụng đẩy nhanh quá trình trao đổi chất, đào thải chất độc nhanh chóng cho cây, như vậy cây sẽ nhanh chóng hồi phục hơn là phương pháp truyền thống. Một số hoạt chất nguồn gốc hữu cơ để tưới cho cây trồng như là Kali Humate, Amino axit, dung dịch rong biển dạng bột,…

- Cách 2: Sử dụng các chất giảm ngộ độc dinh dưỡng để tăng cường sức khỏe cho cây như: Compound Nitrophenolate, Vitamin B1, Auxin Diethyl Amimoethyl Hexanote… Đây là những hoạt chất hỗ trợ giúp cây nâng cao đề kháng, hỗ trợ thải độc, phục hồi nhanh chóng để tiếp tục sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh.
- Cách 3: Sử dụng kết hợp hoạt chất thải độc Compound Nitrophenolate với dịch trong biển hoặc kết hợp Cytokinin DA-6 với Kali Humate để phục hồi cây ngô.
Tuy nhiên khi sử dụng các hoạt chất này cần lưu ý:
- Nồng độ khuyến cáo sử dụng của dịch rong biển pha loãng là 1000 – 1200 lần, tương đương với liều lượng 10g/12 lít nước.
- Sử dụng Compound Nitrophenolate với nồng độ 98% tương đương 6 – 10mg/L nước.
- Pha chế Auxin Diethyl Amimoethyl Hexanote (Cytokinin DA6 98%) với liều lượng 5 -20mg/L nước. Cytokinin DA-6 là một trong những thần dược tăng cường khả năng hấp thụ nước và phân bón cho cây trồng, cải thiện khả năng chống lạnh và chống hạn của cây trồng, Bên cạnh đó hoạt chất còn hỗ trợ giải độc ngộ độc thuốc BVTV ở ngô. Là thần dược giúp cây còi cọc, chậm phát triển phục hồi nhanh chóng.

- Pha loãng dung dịch Vitamin B1 với nồng độ 2 – 3 ppm/ 1 lít nước. Vì sao lại sử dụng Vitamin B1 vì nó tăng cường sự trao đổi chất cho cây ngô, tăng cường sản xuất chất diệp
Vì cây ngô bị ngộ độc thuốc BVTV khiến cây rất dễ úa lá, chết nhanh vậy nên khi sử dụng các hoạt chất hỗ trợ hay phương pháp truyền thống thì nên phun đều lên 2 mặt lá và thân cây. Tiếp tục duy trì phun cho cây cách 7-10 ngày/ 1 lần và theo dõi tình trạng cây trồng thường xuyên.
Lưu ý khi sử dụng thuốc BVTV hiệu quả cho cây ngô
Thuốc BVTV mang lại hiệu quả diệt trừ sâu bệnh tức thời song về lâu dài lại gây ảnh hưởng đến đất và sức khỏe của bà con nông dân. Khi cây sử dụng quá nhiều thuốc BVTV thì cây mất dần sức đề kháng tự nhiên, sâu bệnh gây hại thích ứng dần với thuốc, gây nên hiện tượng lờn thuốc. Vậy nên khi sử dụng thuốc BVTV bà con nông dân nên tham khảo thật kỹ thông tin trước khi sử dụng, sử dụng hàm lượng vừa đủ, không ham nhanh chóng mà sử dụng vượt quy định cho phép.
Với cây ngô đồng là loại công trồng ngắn ngày từ 3 – 4 tháng, cho nên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho cây chỉ khi cây có triệu chứng bệnh hại (sâu bệnh) và sử dụng ngay khi mầm bệnh mới xuất hiện để tránh lây lan nhanh, tránh tốn thêm liều lượng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Nên phun cho cây ngô bị sâu bệnh với liều lượng nhỏ, không phun quá rộng mà chỉ phun thuốc ở phạm vi vùng bệnh. Đó là những lưu ý khi sử dụng thuốc BVTV cho cây ngô đồng nói riêng và cây trồng nói chung.
Câu hỏi thường gặp
Bệnh ngộ độc thuốc BVTV trên cây ngô (bắp) do đâu mà hình thành?
Bệnh có biểu hiện như thế nào?
Xử lý bằng cách nào?
