Giới thiệu bệnh hại
Bệnh héo khô trên cây ổi do nấm Fusarium oxysporum gây ra, nấm bệnh phát triển mạnh ở nhiệt độ 300C. Một khi bệnh xuất hiện trên cây ổi thì rất khó kiểm soát bằng các biện pháp thông thường vì thời gian mà nấm tồn tại trong đất rất dài có thể lên tới 20 năm kể cả không có cây ký chủ thì nấm vẫn tồn tại được. Nấm bệnh xâm nhập vào hệ thống mạch dẫn của cây nên rất khó khăn cho việc thực hiện tiêu diệt. Mối nguy hại do loại nấm này gây ra trên ổi là rất nguy hiểm, bệnh làm khô, rụng lá, thậm chí làm cây còi cọc và có thể làm chết cây. Vì vậy với một số kiến thức cơ bản về bệnh dưới đây sẽ giúp cho bà con nhận biết bệnh và có biện pháp ngăn chặn bệnh kịp thời.
Đối tượng gây hại
Bệnh gây hại trên cây ổi, ngoài ra bệnh cũng xuất hiện trên một số loại cây khác như chuối, cà phê, cà chua…
Triệu chứng, dấu hiệu của bệnh hại
Bệnh xuất hiện trên lá, cành và rễ, bệnh tạo ra các vết bệnh màu nâu trên lá, vùng xung quanh vết bệnh lá có màu vàng, sau đó lá khô và rụng. Ở trên cành vết bệnh lúc đầu nhỏ màu nâu đen, sau đó lan ra cả cành rồi làm cho cành bị nứt tróc ra. Ngoài ra nấm còn gây hại trên rễ làm cho cây hấp thu dinh dưỡng kém đi, cây sinh trưởng kém và có thể dẫn tới chết cây.
Hình 2. Trạng thái vết bệnh
Nguyên nhân phát sinh bệnh hại
Bệnh do nấm Fusarium oxysporum gây ra, tồn tại dưới dạng sợi và bào tử, nấm Fusarium oxysporum có thể phát triển được bên trong cây, tại các mô có chức năng vận chuyển nước và dinh dưỡng, làm ảnh hưởng tới quá trình phát triển của cây. Nấm có thể xâm nhập vào trong cây thông qua các đầu rễ hoặc các vết thương hở của rễ. Và cây khi đã nhiễm bệnh chúng ta rất khó có thể kiểm soát được loài nấm này bởi vì chúng có thể duy trì trạng thái hoạt động nhiều năm bên trong cây.
Điều kiện phát triển bệnh hại
Nấm Fusarium oxysporum là loài ưa ấm, nhiệt độ để nấm phát triển mạnh là khoảng 300C, đặc biệt nếu thời tiết quá ẩm ướt sẽ dễ khiến nấm phát sinh và gây lây lan bệnh ra vùng rộng hơn. Nấm tồn tại ở dạng sợi và bào tử, mưa xuống theo nước mưa và gió xâm nhập vào cây qua các vết thương hở. Vì vậy bà con thường thấy rằng sau khi mưa xuống, ở những chỗ ứ nước, cây ổi sẽ thường xuất hiện một vài lá vàng úa, sau đó sẽ khô dần và rụng. Nặng hơn thì một thời gian sau cây sẽ chết.
Mức độ ảnh hưởng
Một khi cây đã bị nhiễm bệnh sẽ khó kiểm soát, vì bệnh xâm nhập vào hệ thống bên trong của cây, làm cây sinh trưởng kém rồi chết. Nếu đậu quả thì các quả cũng sẽ nhỏ, xấu mã do lá bị rụng dần và bộ rễ không vận chuyển được nhiều dinh dưỡng nuôi cây. Nếu bà con trồng ổi trên diện tích lớn thì sẽ ảnh hưởng tới kinh tế rất nhiều. Vì vậy hiểu được một số nguyên nhân gây bệnh thì bà con sẽ có cách xử lý kịp thời, tránh lây lan mạnh.
Biện pháp phòng bệnh
Biện pháp giống
Bà con nên lựa chọn các giống ổi chống chịu bệnh tốt, mua cây ổi hoặc hạt giống tại các nhà vườn chuyên cung cấp giống hoặc các trung tâm, viện nghiên cứu để hạn chế được nguyên nhân phát sinh bệnh từ giống. Hạn chế được nguy cơ nhiễm nấm từ cây giống là cách tốt nhất để phòng trừ bệnh hại.
Biện pháp sinh học
Các chế phẩm sinh học đã cho thấy được hiệu quả đáng kể trong dinh dưỡng cây trồng, giúp cây trồng tăng sức chống chịu. Ưu điểm của các chế phẩm sinh học là thân thiện với môi trường trong đó có sử dụng nấm đối kháng có tác dụng tiêu diệt nấm hại ổi. Ngoài ra nấm còn có khả năng phân giải chất hữu cơ thành phân bón giúp cây trồng hấp thu dinh dưỡng nhiều hơn, cây khỏe mạnh, tăng sức chống chịu với bệnh. Việc sử dụng các chế phẩm sinh học cũng mang đến lợi ích lâu dài, được khuyến khích sử dụng rộng rãi.
Dự tính qua phân tích các yếu tố tác động
Có nhiều yếu tố tác động làm cho bệnh phát triển mạnh hơn đầu tiên phải kể đến đó là giống. Đối với giống đã bị nhiễm bệnh trước khi trồng, nếu sức chống chịu kém và gặp kiểu thời tiết nóng ẩm mưa nhiều dễ khiến nấm bệnh phát triển mạnh trên cây, chúng xâm nhập vào hệ thống bên trong cây làm ảnh hưởng tới hoạt động trao đổi chất và hấp thu dinh dưỡng của cây, làm cho cây yếu rồi chết, khả năng ra hoa đậu quả kém, mẫu mã giảm. Đặc biệt nấm bệnh có thể tồn tại ở dạng sợi và bào tử ở trong đất khoảng 20 năm, điều đó có nghĩa là đất cũng là một yếu tố rất quan trọng, nơi mà bệnh có thể lây nhiễm cho cây từ các vết thương ở đầu rễ. Vì vậy việc xử lý đất trước khi trồng cũng rất quan trọng, bà con có thể bón thêm vôi bột vào đất để phòng trừ nấm bệnh.
Biện pháp canh tác
Nên trồng ở các vùng mà có độ ẩm vừa phải, không ẩm ướt quá để tránh nấm phát triển, nếu cây còn nhỏ đã có hiện tượng héo lá thì có thể nhổ bỏ ngay và thay thế bằng cây khác. Ngoài ra rắc vôi bột vào đất để xử lý đất trước khi trồng.
Bà con nên trồng ổi với mật độ 100 – 110 gốc/1000 mét vuông, làm thành các luống thẳng hàng, ụ đất cao hơn để tạo thành các rãnh thoát nước. Bà con đào hố sâu khoảng 20 cm, đường kính 20 cm. Khoảng cách các hốc khoảng 3 – 4m. Khoảng cách các hàng 4 – 4.5m. Điều này sẽ giúp tiết kiệm chi phí và thuận tiện cho việc chăm sóc cây, và sẽ cho năng suất thu hoạch cao hơn.
Biện pháp kiểm dịch thực vật
Kiểm soát tốt khâu nhập khẩu hạt giống và các vật liệu làm giống từ nước ngoài vào Việt Nam sẽ là cách tốt nhất để loại trừ được mầm mống gây bệnh.
Trường hợp các cán bộ phụ trách kỹ thuật của địa phương khi đi khảo sát các ruộng bệnh cần chú ý lau sạch giày dép khi di chuyển giữa các khu vực trồng vì sẽ có ruộng đã nhiễm bệnh lây lan sang ruộng sạch bệnh.
Bà con thăm ruộng thường xuyên để phát hiện bệnh và các có biện pháp xử lý kịp thời. Nếu thấy cành bị bệnh cần cắt bỏ ngay lập tức để tránh lây lan sang các cành khác trên cây.
Biện pháp xử lý bệnh
Khi phát hiện bệnh cần cắt tỉa, nhổ bỏ những cành lá những cây bị bệnh và đem tiêu huỷ để tránh nguy cơ lây lan sang cây khác. Sử dụng kết hợp các loại thuốc hoá học có tác dụng tiêu diệt nấm gây bệnh để ngăn chặn sự phát triển của bệnh. Bà con có thể tham khảo một số sản phẩm trừ bệnh tiêu biểu của Nghi Anh như: Kibul, Nazosi, Sunfur,…
Thuốc trừ bệnh 
Sau khi trừ bệnh cần bổ sung các sản phẩm phân dưỡng giúp cây phục hồi sinh trưởng, phát triển khoẻ mạnh, Nghi Anh có: Hero, Tonik, Ado,…
Phân bón lá
Phân bón lá 
Câu hỏi thường gặp
Bệnh héo khô phát sinh, phát triển ở giai đoạn nào trên cây ổi?
Cây bệnh có đặc điểm như thế nào?
Xử lý bệnh bằng cách nào?
