Cây nho ở các nước Cận Đông từ xưa đã là một loại quả vô cùng quen thuộc với rất nhiều công dụng cũng như lợi ích khác nhau. Cây nho được sử dụng để ngâm rượu, làm thuốc, làm siro,…Và ở Việt Nam cây nho cũng được du nhập khá lâu và hiện đang mang lại cho người dân rất nhiều lợi nhuận từ cây nho. Nho là một loại quả có thể mọc quanh năm nên có rất nhiều ưu điểm. Để đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng thì ngày càng có nhiều doanh nghiệp mở rộng mô hình trồng nho. Vừa đáp ứng nhu cầu thị trường vừa mang lại kinh tế cao cho người trồng nho vừa mang đến giá trị cho doanh nghiệp. Từ đó giúp các doanh nghiệp ngày càng phát triển hơn. Ngoài những ưu điểm của cây nho thì trong quá trình trồng, chăm sóc thì vẫn còn có một vài nhược điểm cần chú ý là các bệnh hại đối với cây nho. Đặc biệt là bệnh nấm cuống cây nho, có ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng quả nho. Vì vậy bà con cần chú ý để nắm bắt nhanh chóng về tình trạng này.
Giới thiệu bệnh hại
– Bệnh nấm cuống hay còn gọi là bệnh thối cuống cây nho. Bệnh chủ yếu xuất hiện trên trái cuống, bắt đầu từ khi ra hoa cho đến khi kết trái và chín. Một điểm khác biệt của bệnh nấm cuống là không hề gây hại trên lá hay quả như các bệnh sương mai, phấn trắng. Nếu quan sát trên các cuống hoa, cuống trái khi nhiễm bệnh sẽ xuất hiện vài đốm nâu, lúc đầu hơi ướt nhưng về sau sẽ teo khô lại ở cuống. Bệnh sẽ làm cuống khô, bó mạch dẫn lại và sẽ không thể hấp thụ chất dinh dưỡng. Bệnh sẽ tùy thuộc vào mức độ làm hại ở cuống hoa, cuống trái lớn, bé khác nhau mà để lại ảnh hưởng khá nghiêm trọng về năng suất. Hơn nữa bệnh còn làm hại ngay khi đã mang đi bảo quản, vận chuyển có thể sẽ làm cuống bị héo, thối trái, hỏng.
Triệu chứng bệnh nấm cuống cây nho
– Bệnh nấm cuống cây nho đang là một mối đe dọa vô cùng lớn đối với người trồng nho.
– Ở giai đoạn đầu ra hoa, nếu cây nho có hiện tượng bị bệnh sẽ bắt đầu từ các cuống hoa, ban đầu sẽ có những đốm nâu nhạt, có thể bị ướt và một thời gian sau sẽ bị khô dần.
– Ở giai đoạn ra quả thì nấm bệnh sẽ hoạt động mạnh mẽ hơn, vì lúc này ở trên các chùm nho sẽ có rất nhiều dưỡng chất, nấm sẽ sinh sôi, phát triển nhanh chóng làm khô, héo và thối cuống trái nho.
– Và tùy vào độ lớn khác nhau của các cuống mà mức độ phát triển bệnh sẽ tăng theo độ lớn đó. Cuống càng to thì khả năng nhiễm bệnh nhanh và lan rộng hơn sẽ khiến cho cây nho đó bị giảm năng suất đáng kể.
– Bệnh không chỉ phát sinh trên cá thể sống mà khi nho được thu hoạch mang đi bảo quản thì bệnh nấm vẫn có thể tiếp tục duy trì và làm hại cuống nho.
– Bởi vậy mà dù ở trên cây hay cho đến lúc thu hoạch thì bà con cũng cần phải chú ý tới con đường lây lan, duy trì bệnh này để tìm ra được cách xử lý đúng ở các giai đoạn phát triển bệnh khác nhau.
Nguyên nhân phát triển bệnh hại
– Bệnh nấm cuống trên cây nho do một loại nấm có tên là Diplodia và có thêm một vài loài nấm khác cùng gây hại nhưng mức độ và triệu chứng là tương tự nhau.
– Vào thời điểm mùa mưa nhiều hay những tháng ngày nắng khô ban ngày có nhiều sương là một điều kiện vô cùng thuận lợi để bệnh ngày càng phát triển.
Điều kiện nấm phát sinh, phát triển
– Bệnh nấm gây hại tới cây nho có rất nhiều điều kiện khiến bệnh ngày càng phát triển mạnh. Và nếu điều kiện càng thuận lợi thì bệnh càng nhiều đồng nghĩa với việc năng suất nho sẽ giảm đi đáng kể.
– Thời tiết
+ Vào các tháng thời tiết khô nóng có nhiều sương mù hay vào mùa mưa là điều kiện vô cùng thuận lợi cho bệnh phát triển. Ở Việt Nam có một số tỉnh trồng rất nhiều nho như Ninh Thuận, nơi đây cũng là nơi có khí hậu thuận lợi cho bệnh phát triển. Một lý do nữa là bệnh hại chủ yếu gây hại trên cuống hoa, cuống trái trong suốt quá trình từ ra hoa cho đến khi ra quả, thu hoạch và bảo quản thì bệnh vẫn có thể duy trì và tiếp tục phát triển nên dù ở thời điểm nào thì vẫn dễ bị bệnh.
– Giống
+ Theo một số nghiên cứu và trải nghiệm với những kinh nghiệm thực tế mà bà con nông dân đã ngâm cứu ra thì giống nho Xanh NH-01-48 và giống nho Cardinal là những giống nho có tỉ lệ nhiễm bệnh cao và nặng nề nhất. Các giống cây còn lại như nho tím, Black Queen thì ít nhiễm bệnh hơn.
– Giàn nho
+ Một ảnh hưởng lớn quan trọng tới khả năng sinh trưởng của cây nho là ánh sáng, khí hậu trong vườn. Ở một số vùng trồng nho chuyên canh thì thường trồng theo hình thức mái nhà, mô hình này mang đến sản lượng cao nhưng lại gây bí về không gian. Theo mô hình này thì giàn nho sẽ thiếu ánh sáng, sẽ không thể hấp thụ đều ánh sáng, làm độ ẩm cao là một điều kiện vô cùng thuận lợi cho bệnh nấm cuống phát triển mạnh mẽ. Lá nho rơi rụng nhiều trong vườn là nơi tồn tại cho sự lây lan của nấm bệnh. Ngoài ra việc bón phân, trồng với mật độ quá dày đặc cũng làm cho bệnh càng thêm nặng thêm. Bà con cần chú ý kỹ đến yếu tố này để có biện pháp phòng bệnh tốt nhất.
Mức độ ảnh hưởng
– Bệnh nấm cuống nho mặc dù không ảnh hưởng lớn trực tiếp đến quả nhưng lại giảm năng suất khá đáng kể. Bởi do bị nấm ở cuống sẽ làm giảm đi quá trình hấp thụ những dưỡng chất tốt vào quả nho làm nho không đạt tiêu chuẩn cũng như chất lượng để đem ra thị trường. Và nếu bệnh hại ngày càng phát triển mạnh sẽ làm giảm năng suất, thiệt hại lớn về kinh tế cho bà con. Bởi vậy bà con cần chú ý tới mức độ ảnh hưởng của loại bệnh này để có thể ngăn chặn, xử lý kịp thời, tránh để lại những tổn thất lớn về mặt kinh tế.
Biện pháp phòng bệnh
– Lựa chọn các giống nho có năng suất và chất lượng cao đi cùng với đó là khả năng kháng bệnh tốt như các loại nho tím truyền thống, cây con khỏe mạnh
– Tạo giàn thoáng mát, không quá kín để có đủ không gian cho các cây có thể hấp thụ cũng như quang hợp tốt. Một giàn ngo thoáng mát sẽ giúp cây nho có đủ điều kiện để phát triển và có tính kháng bệnh cao hơn
– Bón phân, tỉa cành và vệ sinh vườn sạch sẽ, loại bỏ các lá cây hay cuống từ trước đã bị nhiễm bệnh.
– Thường xuyên thăm nom để sớm có phương án xử lý thích hợp ngay khi phát hiện, giúp ngăn chặn kịp thời nguy cơ lây nhiễm gây thiệt hại đến năng suất ngay
– Khi cây nho bắt đầu ra hoa cho đến khi kết trái thì phun thuốc phòng trừ nấm 2-3 lần/vụ.
Biện pháp xử lý bệnh
– Khi phát hiện bệnh tiến hành phun thuốc ngay để ngăn chặn khả năng lây nhiễm trên diện rộng. Một số loại thuốc trừ nấm có hiệu quả cao của Nghi Anh hiện nay bà con có thể tham khảo: Kibul, Nazosi,…
Thuốc trừ bệnh
– Bà con thực hiện đúng liều lượng và nồng độ ghi trên bao bì để đạt hiệu quả tốt nhất và cẩn thận trang bị bảo hộ đầy đủ đảm bảo an toàn khi phun thuốc để tránh các trường hợp ảnh hưởng tới sức khỏe của bà con
