Bệnh sâu cuốn lá là bệnh hại thường xuất hiện ở cây nông nghiệp rau màu. Cây trồng bị bệnh sẽ sinh trưởng và phát triển kém, năng suất cây trồng, chất lượng cây trồng thấp. Vậy nên để phòng trừ bệnh cho cây trồng thì bà con cần tìm hiểu về các đặc điểm của bệnh hại và các phương pháp điều trị bệnh. Trong bài viết này nông nghiệp Nghi Anh sẽ cung cấp cho bà con những thông tin hữu ích về loại bệnh sâu cuốn lá trên cây khoai lang.
Giới thiệu bệnh sâu hại
Sâu cuốn lá là sâu gây hại cho cây trồng nông nghiệp. Sâu cuốn lá sinh trưởng và phát triển rất nhanh, từ lúc đẻ trứng đến khi tạo kén chỉ trong vòng 30 đến 40 ngày. Đây là sâu bệnh gây hại khó kiểm soát vì khả năng sinh trưởng nhanh, tốc độ tàn phá cây nhanh chóng. Với bệnh hại do sâu cuốn lá gây ra, bà con nông dân cần các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh hại kịp thời.
Đặc điểm hình thái
Trứng sâu cuốn lá có hình bầu dục, có vân mạng lưới nhỏ, bướm đẻ trứng ở mặt trên và mặt dưới của lá cây nhưng tập trung chủ yếu ở mặt trên của lá hơn. Trứng sâu cuốn lá có màu hơi đục, khi gần nở chuyển sang màu vàng. Sâu non nở ra đã bắt đầu làm tổ, nhả tơ để khâu viền mép lá lại làm tổ trên lá khoai. Khoảng 4, 5 ngày tuổi khi sâu nở, sâu nhả tơ dệt lá, gấp lá theo chiều dọc (chiều từ cuống lá đến chóp đầu lá khoai) thành các tổ nhỏ. Sâu ở trong tổ và ăn lá non của khoai, và thân mình sâu chuyển sang màu xanh. Khi sâu đủ lớn bắt đầu cắn đứt hai mép lá khoai, bò xuống gốc, tìm chỗ dệt kén để hóa thành nhộng.
Vòng đời của sâu cuốn lá gây hại trên cây khoai từ 30 đến 35 ngày. Thời gian trứng sâu từ 6 đến 7 ngày. Thời gian sâu non từ 15 đến 25 ngày. Thời gian nhộn từ 6 đến 8 ngày. Thời gian trở thành bướm tới khi đẻ trứng trở lại là từ 2 đến 7 ngày.
Như vậy vòng đời sinh trưởng và phát triển của sâu cuốn lá hại trên lá khoai rất ngắn, chỉ vẻn vẹn trong vòng 1 tháng nên bà con nông dân cần chú ý, khi phát hiện bệnh hại cần nhanh chóng tìm cách phòng trừ bệnh hại.
Đối tượng gây hại
Sâu cuốn lá thường xuất hiện trên nhiều loại cây trồng nông nghiệp và các giống cây rau màu: lúa, ngô, khoai, sắn, cà chua, chuối, dưa leo…
Sâu cuốn lá là sâu bệnh hại phổ biến trên cây nông nghiệp ngắn ngày, xuất hiện nhiều hơn ở các cây trồng cần nhiều nước như lúa. Bệnh hại do sâu cuốn lá gây ra bao phủ ở diện tích lớn và rất khó để kiểm soát do sâu bệnh sinh trưởng và phát triển rất nhanh, dày đặc.
Triệu chứng gây hại
Bướm bắt đầu đẻ trứng trên lá khoai, tập trung đẻ trứng nhiều trên những lá non. Khi sâu con nở ra chúng nhả tơ gấp mép lá lại và sinh sống trong đó. Những con sâu ăn lá non của khoai để sinh trưởng và phát triển. Vùng lá khoai bị sâu hại lá thủng lỗ nhỏ li ti, có phân màu đen trên bề mặt lá. Khi sâu hại ăn lá khoai, chúng chỉ ăn phần lá non, chừa lại phần gân lá. Sâu tàn phá rất nhanh, trên một diện tích rộng chỉ cần 1 đến 2 tuần là lá cây trơ trụi. Khi cây khoai bị hại phần lá, khiến cây không có chất diệp lục để tổng hợp tinh bột cho cây nên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của hệ thống tuyến rễ cây, cây sinh trưởng kém, khả năng tạo củ kém, không đạt năng suất.
Đặc điểm sinh thái
Vòng đời của sâu cuốn lá ngắn, chúng hoạt động chủ yếu vào ban đêm, ban ngày ẩn nấp, có xu tính mạnh với ánh sáng và con cái thường tàn phá mạnh hơn con đực.
Sâu cuốn lá có khả năng di chuyển ra khỏi vùng bao cũ để gây hại trên lá mới sau khi ăn hết lá non. Mỗi con sâu có thể phá hại từ 5 đến 9 lá, thời gian di chuyển và phá hại bắt đầu vào buổi chiều từ 18 giờ đến 21 giờ tối.
Bệnh hại do sâu cuốn lá gây ra phát sinh mạnh vào mùa mưa, hoặc khi trời râm mát, vào khoảng tháng 6 đến tháng 8, giai đoạn mùa mưa là thời điểm sâu hại phát triển mạnh. Tùy thuộc vào điều kiện tự nhiên của mỗi khu vực, nên thời gian mùa mưa khác nhau, bà con cần lưu ý điều này.
Thiên địch
Thiên địch của sâu cuốn lá là ong mắt đỏ Trichogramma, dế nhảy, và ruồi xám. Đây là những thiên địch chọn sâu cuốn lá làm thức ăn, nên khi trong khu vực trồng cây xuất hiện một số loại côn trùng này rất tốt. Trong đó với ruộng trồng khoai, loài thiên địch tốt nhất là ruồi xám. Ruồi xám đẻ trứng trên trứng sâu cuốn lá, ăn trứng sâu cuốn lá để sinh trưởng và phát triển. Trứng của ruồi xám không gây hại đến lá cây khoai nên đây là thiên địch chống lại sâu cuốn lá gây hại.
Biện pháp phòng bệnh
Với bệnh hại do sâu cuốn lá gây ra, biện pháp phòng bệnh nhờ canh tác, kỹ thuật rất được lưu ý. Một vài phương pháp canh tác bà con nông dân cần chú ý để phòng trừ bệnh hại như sau:
- Vệ sinh đồng ruộng, làm sạch cỏ dại. Vì các vùng cỏ dại thường là nơi trú ngụ cho bướm và sâu bệnh.
- Điều chỉnh mật độ trồng cây phù hợp, tạo luống với khoảng cách hợp lý để ngăn cản sự lan truyền bệnh hại cũng như thuận tiện cho quá trình chăm sóc.
- Bổ sung chất dinh dưỡng hợp lý cho cây để cây sinh trưởng và phát triển tốt, tăng cường sức đề kháng chống chọi với bệnh hại.
- Phun thuốc phòng bệnh cho cây khi cây chưa có dấu hiệu bệnh hại để ngăn cản sự đẻ trứng của các loại bướm.
Biện pháp xử lý bệnh
Khi sâu cuốn lá gây bệnh nặng trên cây khoai thì không thể dùng biện pháp sử dụng thiên địch vì khi bệnh hại lan rộng rất khó để kiểm soát. Lúc này bà con nông dân cần sử dụng đến thuốc bảo vệ thực vật để loại trừ dịch hại. Nếu thấy bướm rộ trên đồng thì ước tính khoảng từ 6 – 7 ngày sau sẽ có sâu mới nở áp dụng để phun thuốc vì sâu còn non, dễ chết khi tiếp xúc với thuốc ở thời điểm này. Bà con hãy sử dụng các loại thuốc có tác dụng tiếp xúc, vị độc của Nghi Anh như Sumo, Đục quả,…
Thuốc trừ sâu
