Giới thiệu bệnh hại
Bệnh sương mai giả dưa chuột hay còn được gọi là bệnh phấn vàng. Đây là một căn bệnh khá nguyên do tác nhân là loại nấm Pseudoperonospora cubensis Rostovtzev gây nên. Hiện nay, loại bệnh này xuất hiện khá phổ biến nhất là trên một số khu vực trồng dưa chuột bao tử ở miền Bắc của nước ta. Có thể kể đến như huyện Kim Bảng và huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Theo nhận định thì mức độ gây hại của bệnh sương mai giả dưa chuột khá nghiêm trọng và có thể ảnh hưởng lớn đến năng suất thu hoạch của bà con.
Đối tượng gây hại
Ngoài dưa chuột thì loại bệnh này còn gây hại lên những loại cây trồng khác như rau diếp cá, xà lách, bắp cải, đậu tương,…
Triệu chứng, dấu hiệu của bệnh hại
Các dấu hiệu về triệu chứng của bệnh sẽ thể hiện một cách rõ ràng nhất ở trên những chiếc lá dưa chuột. Đó chính là sự xuất hiện của những đốm nhỏ màu xanh vàng hoặc màu nâu nhạt. Đồng thời có hình dạng là hình đa giác hoặc một hình hài bất định nào đó. Các dấu bệnh sẽ nằm rải rác hoặc là nằm dọc theo các gân lá. Loại bệnh lây lan rất nhanh, nhiều vết liên kết với nhau làm lá vàng khô cháy, chóng tàn. Bệnh sương mai giả dưa chuột (bệnh phấn vàng) này có thể lây lan sang cả phần thân, cành, hoa và cả quả. Nếu gặp những lúc thời tiết ẩm ướt, thì mặt dưới lá chỗ mô bệnh sẽ thường xuất hiện một lớp nấm mốc có màu trắng bông xốp tương tự như một lớp sương muối.
Nguyên nhân phát sinh bệnh hại
Bệnh sương mai giả dưa chuột (bệnh phấn vàng) có nguyên nhân hình thành chủ yếu là từ loại nấm bệnh có tên Pseudoperonospora cubensis Rostovtzev. Được biết đến là loài nấm ký sinh chuyên tính (ngoại ký sinh), hình thành nên bào tử phân sinh đồng thời rất dễ lây lan và truyền bệnh nhanh chóng nhờ gió, nước mưa (mưa phùn, mưa nhỏ hoặc giọt sương…), nước tưới trong điều kiện có ẩm độ cao hay có nhiệt độ thích hợp để mầm bệnh phát triển (nhiệt độ không khí trong khoảng trên 20 độ C).
Điều kiện phát triển bệnh hại
Điều kiện xuất hiện bệnh sương mai giả dưa chuột (bệnh phấn vàng) thường là rơi vào thời tiết vụ đông xuân tại miền Bắc của nước ta, khoảng từ tháng 11 cho đến tháng 3 năm sau. Thời gian này rất thuận lợi cho bệnh sương mai giả dưa chuột phát triển, đặc biệt là khi có các đợt rét đậm, nhiệt độ giảm thấp xuống hay mưa ẩm kéo dài. Loại nấm gây bệnh này tồn tại chủ yếu là ở dạng sợi nấm và bào tử. Bệnh phát triển mạnh và phá hại nặng nề hơn trên những ruộng dưa chuột có điều kiện quá ẩm ướt, bón phân NPK không được cân đối, nhất là trong trong các khu vực thiếu dinh dưỡng vi lượng, kém được chăm sóc, bà con không chú ý vệ sinh đồng ruộng sạch sẽ trong khoảng thời thời gian cây đang sinh trưởng mạnh mẽ cũng như sau khi đã thu hoạch.
Mức độ ảnh hưởng
Nếu bà con có thể kịp thời phát hiện sớm và nấm bệnh đang phát triển ở mức nhẹ thì vẫn có thể dùng các biện pháp xử lý bệnh hiệu quả. Mầm bệnh sẽ nhanh được đẩy lùi, ngăn chặn kịp thời sự lây lan và không gây ảnh hưởng quá tiêu cực đến chất lượng trái dưa chuột. Tuy nhiên, trong trường hợp khi bà con phát hiện quá trễ và mức độ bệnh đang lây lan trên diện rộng thì khá khó để cứu chữa một cách tốt ưu nhất. Lúc này, mầm bệnh đã gây hại trên nhiều bộ phận của cây dưa chuột, khiến năng suất và chất lượng trái bị suy giảm đáng kể. Gây nên những thiệt hại lớn cho bà con nông dân, khiến bà con không có được vụ mùa như mong muốn, kinh tế và thu nhập của bà con cũng bị sụt giảm đáng kể.
Biện pháp phòng bệnh
Để ngăn chặn được tối đa tình trạng bệnh sương mai giả dưa chuột gây hại trên ruộng vườn, bà con hãy tham khảo ngay các biện pháp phòng bệnh ngay dưới đây:
Chọn giống: Khi bắt đầu vụ mùa trồng dưa chuột, bà con nên lưu ý chọn những loại giống thật tốt, khỏe mạnh và lấy từ những ruộng vườn không bị nhiễm bệnh. Đồng thời các hạt giống khi lấy cần phải được xử lý bằng thuốc hoá học vừa phải để không nên mang đến mầm bệnh nguy hiểm.
Vệ sinh ruộng: Bà con cần chú ý dọn sạch tàn dư của thân, cành, lá, cây đã bị nhiễm bệnh. Bằng việc ngắt bỏ những lá bị già, sâu bệnh nặng trong thời kỳ sinh trưởng cũng như cần vệ sinh đồng ruộng sau khi thu hoạch. Dọn sạch cỏ dại trong những luống dưa chuột, trong trường hợp nếu ánh sáng không lọt vào tán cây thì bà con nên tiến hàng tỉa bỏ bớt các chồi phía trên để tạo sự thông thoáng nhằm hạn chế mầm bệnh.
Bón phân cân đối: Bà con nên lưu ý bón đủ phân chuồng hoai mục vào thời kỳ trước khi trồng dưa chuột. Sau khi đã trồng, tưới thúc phân N.P.K định kỳ và cân đối. Cũng có thể bổ sung thêm phân đạm qua lá Bayfolan với khoáng chất 11 – 8 – 6 của Công ty Bayer. Bà con hãy phun lần một vào thời điểm trước khi cây ra hoa một tuần tức là khoảng 3 tuần sau khi trồng. Thực hiện phun lần hai vào thời gian sau lần một 14 ngày với liều lượng là 25ml Bayfolan/bình 8 lít hoặc 50ml cho bình 16 lít.
Canh tác hợp lý: Có thể tiến hành việc trồng luân canh với những loại cây khác họ như rau cải, đậu cove,… Bà con hãy chọn giống dưa chuột F1 kháng bệnh. Đồng thời lưu ý là mật độ trồng cần thưa hợp lý. Trong trường hợp khi thấy bệnh vừa chớm phát nên ngừng bón phân đạm, lập tức ngắt bỏ bớt lá già, lá sâu bệnh và dọn sạch cỏ dại còn trên luống.
Phun thuốc phòng bệnh: Bà con có thể thực hiện phun phòng bệnh bằng Phytocide 50WP 15g đến 20g/20 lít và phun cách nhau là khoảng từ 5 cho đến 7 ngày/lần nhằm để phòng bệnh hiệu quả.
Thực hiện đúng kỹ thuật: Đối với giống dưa chuột F1 bà con chú ý chỉ nên trồng 1 hạt cho một hốc, còn đối với giống địa phương thì có thể trồng 2 hạt cho một hốc. Tuy nhiên, tốt nhất vẫn 1 hạt cho một hốc và thu hẹp lại khoảng cách cây cách cây.
Trong điều kiện thời tiết có mưa nhiều hoặc trường hợp vào ban đêm có sương nhiều, bà con nên chủ động kiểm tra kỹ càng các lá gần với mặt đất nhất. Nếu có xuất hiện triệu chứng nhiễm bệnh sương mai giả dưa chuột song song với quá trình thu hái, tiêu hủy các lá già, lá bệnh thì nên sử dụng ngay những loại thuốc trừ bệnh và thực hiện phun đều trên lá để có thể hạn chế được sự lây lan lên các lá tầng ở trên.
Biện pháp xử lý bệnh
Vì đây là một loại bệnh tương đối nguy hiểm cho cây dưa chuột, nên khi xuất hiện bệnh thì bà con cần thực hiện ngay những biện pháp xử lý bệnh, nhằm để các vấn đề về bệnh hại không còn lây lan và ảnh hưởng đến năng xuất trái của cây dưa chuột. Dưới đây là biện pháp và các loại thuốc hiệu quả cho việc xử lý bệnh hại.
Khi mới chớm bệnh bà con cần loại bỏ những phần và cây bị nhiễm bệnh đem đi tiêu huỷ để tránh lây lan. Tham khảo sử dụng một số sản phẩm có tác dụng trừ bệnh như Kibul, Nazosi, Sunfur,… để ngăn chặn và trị nấm hiệu quả
Thuốc trừ bệnh 
Sau khi ngăn chặn sự lây lan và phát triển của bệnh cần phun một số thuốc có tác dụng bổ sung dinh dưỡng phục hồi cho cây như Tonik, Ado, Hero,…
Phân bón lá
Phân bón lá 
Câu hỏi thường gặp
Bệnh giả sương mai phát sinh, phát triển ở giai đoạn nào trên cây dưa chuột?
Vết bệnh có hình dạng như thế nào?
Trị bệnh bằng cách nào?
