Giới thiệu bệnh hại
Bệnh thán thư cây hạt điều có tên khoa học là Colletotrichum gloeosporioides
Đây là một bệnh hại rất phổ biến trên cây hạt điều và triệu chứng nặng thì sẽ gây nguy hiểm tới cây. Bệnh thán thư hại cây hạt điều có khả năng tàn phá và gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến cây hạt điều cũng như mùa vụ hạt điều khi thu hoạch. Cây mắc bệnh thán thư hại cây điều thường kém phát triển và có tỷ lệ đậu trái rất thấp. Có những năm khi điều kiện thời tiết thích hợp, thì bệnh phát triển rất mạnh lan trên diện rộng gây ảnh hưởng nặng tới năng suất và chất lượng điều. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất hạt và tổn hại kinh tế với bà con trồng hạt điều.
Đối tượng gây hại
Nấm Colletotrichum là tác nhân gây hại trên rất nhiều cây trồng, từ một số loại cây rau màu như ớt, cà chua, bầu bí, dưa,… đến các loại cây ăn quả như xoài, sầu riêng, đu đủ, chuối,…; bệnh thán thư còn gây hại trên nhiều loại cây công nghiệp như đậu nành, bông vải, cà phê, hồ tiêu…và nhiều loại cây hoa như mai vàng, cúc,…
Dấu hiệu của bệnh hại
Bệnh thán thư hại cây hạt điều thường phát sinh và gây hại nặng trên các bộ phận còn non như lá, cành và nụ hoa quả giống như trên các loại cây trồng khác. Quan sát trên lá, lúc đầu sẽ nhận thấy vết bệnh là các đốm màu nâu đen, giữa phần lá bị bệnh và phần lá lành có ngăn cách bằng một quầng màu vàng. Đối với cành non bị bệnh thì vỏ sẽ bị nâu đen, các vết bệnh thán thư hơi lõm vào và theo thời gian bệnh phát triển mạnh khiến cành bị teo tóp khô đi. Nụ hoa quả điều bị bệnh thán thư có màu nâu đen và bị rụng.
Có thể nhận thấy, bệnh thán thư cây điều thể hiện một cách rõ rệt trên các bộ phận bị nấm gây hại. Khi lá xuất hiện đốm nâu đen hoặc mầm non, cành non giống vậy thì cây đã mắc thán thư. Thông thường, trên cành non bị nhiễm thán thư sẽ có dấu hiệu teo tóp, kém phát triển. Hoa điều bị khô héo, hư thối và chuyển sang màu nâu đen rồi rụng dần. Chính vì vậy, tỷ lệ đậu trái trên cây bị nhiễm bệnh rất thấp.
Nguyên nhân phát sinh bệnh hại
Nguyên nhân chủ yếu gây nên bệnh là do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra. Quan sát dưới kính hiển vi ta thấy rằng nấm thường hình trụ xếp gần nhau thành 1 khu vực. Bào tử nấm thán thư thường phân bón dày theo khu vực nhiễm bệnh, nhiều bào tử tạo nhánh và bám nhau tạo thành mảng.
Điều kiện phát triển bệnh hại
Bệnh thán thư ở cây điều thường lây lan và gây hại mạnh mẽ trong điều kiện thời tiết nóng, độ ẩm cao và đặc biệt trong sương mù dày đặc. Việc thiếu sự quan tâm chăm bón cho cây cũng là một nguyên nhân quan trọng dẫn tới bệnh thán thư trên cây điều.
Trên những khu vườn ít được chăm sóc thì nguy cơ bị bệnh thán thư rất cao. Cây điều trong những khu vườn này bị mất cân đối hàm lượng dưỡng chất do đất không đủ dinh dưỡng. Khi bỏ bê vườn điều, việc cắt tỉa cũng không được chú trọng giúp các tán cây rậm rạp, cành mọc lộn xộn tạo điều kiện tốt cho mầm bệnh, nấm bệnh trú ẩn và phát sinh gây hại
Mức độ ảnh hưởng
Bệnh thán thư cây điều bắt gặp ở hầu hết giống điều và ở các vườn trồng điều ở nước ta. Bệnh thán thư cây điều là bệnh nguy hiểm và phổ biến trên cây điều. Bệnh thán thư cây điều gây hại đối với cây ở mọi lứa tuổi và bộ phận ở cây nhưng chủ yếu vào giai đoạn cây ra lá non, quả hoặc hoa nom vì chúng rất dễ nhiễm bệnh. Hiện nay bệnh thán thư trên điều đang phát triển và gây hại ở hầu hết các khu vực trồng điều nước ta đặc biệt gây hại nặng và thời gian khí hậu nóng và ẩm ướt .
Biện pháp phòng bệnh
Biện pháp giống:
Trước khi đem trồng cần chọn lọc cây giống thật kỹ. Chọn những cây khỏe mạnh tại những cơ sở uy tín. Ưu tiên chọn các loại giống có sức kháng bệnh cao, chống chịu bệnh tốt để trồng giúp hạn chế tối đa những thiệt hại do bệnh gây ra
Biện pháp canh tác
Chọn vị trí trồng điều sao cho cao, thoáng nhiều ánh sáng tránh ẩm thấp để hạn chế sinh sôi và lây lan của nấm bệnh.
Vệ sinh đồng ruộng thường xuyên, thu gom tàn dư có nguy cơ lây bệnh đảm bảo không có mầm bệnh ở đất hoặc khu vực lân cân
Sử dụng nguồn giống không có mầm bệnh, hoặc có sức chống chọi bệnh cao.
Lưu ý trồng đúng khoảng cách mật độ, không trồng quá gần nhau để vườn thông thoáng, ngăn chặn nấm phát triển
Nên thường xuyên cắt tỉa cành lá cho điều. Tiến hành tỉa cành thưa để ánh sáng có thể chiếu vào các cành bên trong. Chú ý tạo không gian thoáng đãng để cây phát triển và phòng trường hợp nấm, côn trùng trú ngụ gây bệnh.
Bón phân đầy đủ, cân đối dinh dưỡng đất trồng cho từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây điều. Giữ đất luôn khô ráo, thông thoáng.
Biện pháp kiểm dịch thực vật:
Thường xuyên thăm nom vườn điều nhất là khi cây mới thay lá ra lá non hoặc ra quả non để kịp thời có phương án xử lý hiệu quả. Tiến hành làm sạch khu vực nhiễm bệnh tránh lây lan.
Biện pháp xử lý bệnh
Khi phát hiện dấu hiệu bị bệnh thì cần lập tức loại bỏ ngay cây bệnh ra khỏi ruộng trồng hoặc cắt bỏ cành lá và nhánh để tránh lây nhiễm trên diện rộng.
Khi phát hiện bệnh cần tìm loại thuốc phù hợp để phun. Bà con có thể tham khảo một số sản phẩm trừ bệnh của Nghi Anh như: Kibul, Nazosi, Sunfur,…
Thuốc trừ bệnh 
Tiến hành phun lần 2 cách lần đầu 5-7 ngày để hiệu quả đạt cao hơn
Câu hỏi thường gặp
Bệnh thán thư phát sinh, phát triển ở giai đoạn nào trên cây điều?
Cây bệnh có đặc điểm như thế nào?
Xử lý bệnh bằng cách nào?
