Cây dứa là một loại cây cho quả được nhiều người yêu thích bởi hương vị thơm ngon cùng vô vàn chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe. Không chỉ dùng trong đời sống hàng ngày mà dứa có có nhiều chất được dùng và chế biến trong công nghiệp thực phẩm, thuốc da, vật liệu làm phim. Bởi những lợi ích, công dụng của dứa mà càng ngày nhu cầu sử dụng quả dứa ngày càng được tăng cao nên nhiều doanh nghiệp và các chủ vườn đã nắm bắt được nhu cầu thị trường để cho sản xuất, trồng thêm dứa để bán. Dứa là một loại cây khá dễ trồng, không kén đất nhưng thích hợp nhất vẫn là trên đất thoát nước tốt, đất thoáng khí, tơi xốp, đất đỏ bazan,… Dứa thích hợp trên chân đất có độ pH 4.5 – 5.0, thuộc dạng cây chịu phèn, chịu hạn tốt. Dứa là một trong những loại cây ưa thời tiết ấm áp, nhiệt độ thích hợp cho cây dứa phát triển nhất là vào khoảng 25-30 độ C. Lượng mưa phân bố đều qua các tháng, Bên cạnh những điều kiện vô cùng thuận lợi thì trong quá trình trồng trọt và chăm sóc vẫn còn xuất hiện một số nấm gây bệnh gây khó khăn cho bà con. Đó là bệnh thối nõn dứa. Để được biết rõ hơn về loại bệnh này thì xin mời quý bà con cùng theo chân chúng tôi đi tìm hiểu ngay sau đây.
Giới thiệu bệnh hại
– Dựa theo kết quả phân tích của bộ nông nghiệp thì bệnh thối nõn dứa do một loại nấm có tên Phytophthora gây ra. Đây là một loại nấm vô cùng nhỏ tồn tại trong đất, trong tàn dư những cây bệnh hay các cây trồng lâu năm.
– Bệnh thường được lây truyền chủ yếu qua giống cây. Có thể di chuyển từ những giống cây có bệnh sang trồng ở những khu vườn chưa có bệnh cũng làm nấm bệnh lây lan, gây hại rất nhanh. Bệnh còn được lây lan qua đường nước tưới, có thể trong nguồn nước tưới đã có nấm bệnh tồn tại trong đó nên khi tưới cây thì nấm bệnh sẽ lây lan.
Đối tượng gây hại
– Bệnh thối nõn chủ yếu bị ở trên cây dứa, nhưng bên cạnh đó vẫn có cây hoa phong lan bị bệnh này nhưng thường sẽ ít hơn. Loại nấm gây ra bệnh thối nõn trên cây dứa lại chính là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh khác như xì mủ,…trên nhiều loại cây khác nhau.
Triệu chứng dấu hiệu bệnh hại
– Bệnh thường bắt đầu ở tim hoa thị của cây, nguồn bệnh vào nõn cây có thể theo nguồn nước chảy tràn vào, nước mưa bắn đất vào trong nõn mang theo nguồn vi sinh gây bệnh.
– Cây bị bệnh thì đầu tiên sẽ bắt đầu biến đổi màu sắc từ xanh xanh sang xanh xỉn, xanh vàng đầu lá xám héo
– Sau đó thì nõn dứa sẽ bị tối màu, sau đó sẽ bị thối, xuất hiện những viền nâu hình gợn sóng, Lá dễ dàng bị thối và rụng ra khỏi thân cây dứa. Cây bị bệnh sẽ thấp dần do nõn dứa bị thối và rã ra dần.
– Toàn cây thì các lá sẽ bị héo vàng, khô ở đầu lá. Phần gốc lá dứa bị thối có màu trắng úng nước, ranh giới giữa các lá bị bệnh và các lá chưa bị nhiễm bệnh có đường viền nâu nhạt đến nâu sẫm.
– Nếu bệnh trở nên nặng hơn thì lá sẽ bị thối và có mùi rất nồng, dẫn đến cả cây sẽ bị chết.
– Những cây đã có quả mà bị bệnh thì cuống quả sẽ bị thối và quả gãy gục.
– Đỉnh sinh trưởng của thân sẽ bị thối nhũn ướt, dễ thấy màu trắng bẩn.
– Bệnh chủ yếu gây hại ở các vườn dứa khu vực miền Trung và miền Bắc.
Nguyên nhân phát sinh bệnh thối nõn dứa
– Bệnh gây hại trên các vườn trồng bằng chồi cả hai giống dứa phổ biến là Cayen và Queen. Khi giống cây thuộc loại giống dễ nhiễm bệnh hoặc đã nhiễm bệnh thì khi xuất hiện sẽ gây chết cây ngay từ giai đoạn cây mới trồng và có thể kéo dài đến khi quả chín làm giảm đi rất đáng kể năng suất dứa.
– Bệnh còn lây nhiễm và phát triển qua đường nước tưới tiêu, có nguồn nước đã nhiễm bệnh và sử dụng vào vườn khác dẫn đến khu vườn đó cũng bị lây lan bệnh theo.
Điều kiện phát triển bệnh
– Hằng năm bệnh thường xuất hiện vào tháng 11 và kết thúc vào tháng 4 hoặc tháng 5 năm sau. Thời kỳ bệnh gây hại nặng nề, mạnh mẽ nhất là vào khoảng từ tháng 1 đến tháng 3
– Bệnh xuất hiện và phát triển trong điều kiện nhiệt độ từ 15 – 22 độ C.
– Bệnh phát sinh gây hại trong thời tiết ẩm ướt, độ ẩm không khí cao trên 80% kèm theo mưa phùn và sương mù, đặc biệt là sau các đợt mưa lớn, ở những vùng đất thoát nước kém, hoặc những ruộng trồng dứa liên tục nhiều trong năm có nguy cơ tồn tại rất nhiều nấm bệnh, những ruộng nằm dưới chân đồi, những vườn dứa bón phân không đều, quá liều lượng, bón quá nhiều đạm cũng dễ bị chết cây.
Mức độ ảnh hưởng
– Bệnh khi mới bắt đầu sẽ làm cho lá cây khô, vàng và gãy rụng. Làm giảm đi khả năng bảo vệ và cây sẽ giảm khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng.
– Bệnh ở mức độ nặng hơn sẽ làm cho lá cây bị thối rữa, rồi rụng dần, sau đó toàn bộ cây sẽ chết. Nếu bệnh gây hại khi cây đã có quả thì cũng làm quả bị thối và gãy rụng. Bởi 1 cây dứa chỉ cho ra 1 quả nên khi bị nhiễm bệnh mà cây chết đi sẽ làm giảm năng suất rất đáng kể.
Biện pháp phòng bệnh hại
– Sau khi thu hoạch, trước khi bắt đầu sản xuất vụ mới cần đảm bảo làm vệ sinh sạch sẽ đất đai, làm cho đất tơi xốp, loại bỏ hết các tàn dư nấm bệnh ở những cây cũ đã nhiễm, chọn ruộng thoát nước tốt, tạo rãnh thoát nước, lên luống cao đối với những chân đất thoát nước kém.
– Bón phân cân đối hợp lý, không bón quá nhiều đạm
– Sử dụng các chế phẩm nấm đối kháng Trichoderma pha với nước sạch tưới lên phân chuồng đã hoai mục, ủ trong vòng 15-20 ngày rồi tiến hành bón lót trước khi trồng dứa.
– Chọn giống và cách xử lý giống
+ Sử dụng chồi giống hay các giống dứa không bị nhiễm bệnh, nên nhúng chồi dứa vào dung dịch có khả năng trừ nấm bệnh trước khi trồng.
+ Đối với giống dứa trồng trong vườn ươm thì nên phun thuốc khoảng 10-25 ngày trước khi mang ra ruộng trồng đại trà, nên sử dụng các loại thuốc đủ liều lượng và theo khuyến cáo trên bao bì sản phẩm.
– Trên các ruộng dứa đã trồng nhiều năm thì nên trồng luân canh thêm các loại cây như ngô, lạc, đậu tương trong vòng 1-2 năm trước khi trồng dứa.
– Cần kiểm tra, thăm ruộng định kỳ. Cần thăm ruộng định kỳ để nhanh chóng phát hiện ra bệnh, cần nắm rõ thời điểm nào dễ gây bệnh, ở thời điểm tỷ lệ bệnh đang thấp thì thông báo ngay cho bà con phun thuốc phòng ngừa tránh bệnh lây lan ra diện rộng
– Cần tuyên truyền cho bà con về những dấu hiệu, nguyên nhân các cách phòng bệnh để bà con kịp thời ứng phó với các tình huống nhiễm bệnh xảy ra.
Biện pháp xử lý bệnh hại
– Khi cây dứa nhiễm bệnh nặng không còn khả năng phục hồi thì tiến hành nhổ, tiêu hủy sau đó bón vôi vào hố cây để tiêu khử nấm bệnh.
– Dừng ngay việc bón đạm hoặc phun kích thích khi vừa phát hiện cây bị nhiễm bệnh. Chỉ tiến hành chăm sóc bón phân sau khi đã phun trừ bệnh và bệnh không còn phát triển.
– Bà con có thể tham khảo một số sản phẩm của Nghi Anh như Kibul, Nazosi, Sunfur,…thành phần có chứa các hoạt chất trừ nấm vừa có tác dụng trừ bệnh vừa giúp cây phục hồi sau bệnh
Thuốc trừ bệnh
