Cây chanh dây (chanh leo) hiện nay rất phổ biến ở khắp mọi nơi, có giá trị kinh tế cao. Bởi chanh dây là một thức uống, thức ăn vô cùng nhiều dưỡng chất, làm nước uống thanh mát mùa hè, mọi lứa tuổi đều có thể sử dụng rất tốt. Cho nên nhu cầu trồng cây chanh dây cũng ngày càng tăng lên ở các hộ gia đình và các khu vườn trồng chanh buôn bán. Nhu cầu tăng cao nên một số nơi cũng ép năng suất trái và cộng vào đó là người trồng cây đã bỏ qua một số bước quan trọng trong khâu chăm sóc khiến cây dễ bị nhiễm nhiều loại sâu bệnh. Và một bệnh phổ biến nhất ở cây chanh dây là hiện tượng thối rễ. Đây là một loại bệnh có ảnh hưởng nặng nề nhất tới chất lượng cũng như sản lượng cây chanh dây nên cần phải có những biện pháp phòng tránh kịp thời. Sau đây bà con cùng với Nông Nghiệp Nghi Anh đi tìm những thắc mắc về loại bệnh này nhé!
Giới thiệu bệnh hại
– Bệnh thối rễ là một loại bệnh do các loại nấm ở trong đất gây ra như: Phytophthora, Fusarium, tuyến trùng sẽ tấn công sâu vào các gốc rễ khiến cây bị tổn thương và thối.
– Trong môi trường ẩm cao, kèm theo đó là nắng mưa thất thường thì bệnh sẽ ngày càng phát triển mạnh hơn, làm cho cây không thể hút được nước và thiếu chất dinh dưỡng dẫn đến cây bị yếu hơn, kém phát triển và có thể chết cây. Vào mùa thu và mùa hè thì bệnh phát triển rất mạnh vì đây là điều kiện thích hợp cho mầm bệnh phát triển.
– Đây là một loại nấm bệnh tồn tại trong đất, nó được hình thành và phát triển dựa trên những điều kiện thuận lợi mà đất tạo ra. Do đó mà loại nấm bệnh này bà con thường khó có thể biết được.
Đối tượng gây hại
– Loại bệnh thối rễ do các loại nấm ký sinh trong đất này còn gây ảnh hưởng nặng nề không kém ở một số cây như cây bơ, sầu riêng, cây ổi,…Ngoài gây thối rễ nó còn sinh ra những bệnh khác ở trên thân như xì mủ, chảy nhựa, nứt thân. Loại nấm này vô cùng nguy hiểm đối với các loại cây ăn quả. Ở những môi trường của các loại cây này cũng gần giống như môi trường cây chanh dây nên việc nấm bệnh này có thể xuất hiện ở nhiều loại cây khác nhau là rất nhiều. Bởi nhóm bệnh này nó rất nhạy cảm.
Triệu chứng bệnh thối rễ
– Khi mới bắt đầu nhiễm bệnh, triệu chứng đầu tiên trên cây chanh dây là lá cây sẽ chuyển sang màu xanh nhạt. Sau dần lá cây sẽ chuyển sang vàng khiến cây không thể quang hợp được và dẫn đến chết rất nhanh chóng
– Về thân cây thì sẽ có dấu hiệu chuyển từ màu xanh sang màu nâu, cây sẽ bị khô và nứt
– Cây sẽ không còn khả năng chống cự và bám trụ leo lên được nữa.
– Ở phần cổ rễ sẽ bị thối và lan dần xuống rễ. Lúc này cây sẽ dần yếu đi, không có khả năng phục hồi và rễ sẽ thối dần. Và cây sẽ không còn ra đọt mới.
– Khi thấy chanh leo có những biểu hiện ban đầu như trên thì tiến hành với lớp đất mặt để kiểm tra rễ. Rễ chanh dây bị thối sẽ chuyển sang màu nâu đen, kéo nhẹ hai đầu rễ nếu phần lõi tách khỏi phần rễ có nghĩa là rễ cây đã bị thối nặng. Rễ sẽ thối dần từ rễ bám vào rễ chính. Khi các gốc rễ đã bị nhiễm hết sẽ dần thối hết, khiến cho cây chanh trở nên yếu và chết.
Nguyên nhân phát sinh bệnh hại
– Nguyên nhân chính là do loại nấm ký sinh trong đất như: Phytophthora, Fusarium
– Nguyên nhân cơ bản khiến cho loại bệnh này dễ dàng thâm nhập sâu vào rễ cây sau đây sẽ giúp bà con phần nào có thể hiểu được nguyên lý hoạt động của bệnh để có thể dễ dàng tìm ra được những giải pháp phòng bệnh cũng như xử lý kịp thời.
+ Vườn úng nước, đất quá ẩm ướt
+ Vườn bón nhiều phân vô cơ, ít bón phân hữu cơ
+ Đất chai cứng nén chặt, có nhiều sét, thiếu mùn hữu cơ
+ Trừ cỏ dại trong vườn bằng thuốc diệt cỏ
+ Đất canh tác lâu năm, thoái hóa bạc màu không được chăm sóc
– Từ những yếu tố trên đây quý bà con đã có thể đưa ngay ra cho mình một phương án tốt để cải tiến đất trồng, môi trường và chăm sóc hợp lý nhất.
Điều kiện phát triển bệnh thối rễ
Khi mầm bệnh đã tiến hành thâm nhập vào rễ cây thì một điều kiện mà khiến bệnh dễ phát triển nhất là vào mùa thu hoặc mùa hạ. Thời tiết rất thất thường, đặc biệt là vào hai mùa này thì lượng mưa rất cao, dễ dàng khiến vườn ngập úng, độ ẩm quá cao chính là điều kiện vô cùng tốt khiến cho bệnh phát triển.
Mức độ ảnh hưởng
– Mức độ nhẹ:
Cây sẽ bị vàng úa lá, không còn khả năng quang hợp, nếu đã có quả thì quả sẽ khó phát triển và có thể héo úa.
– Mức độ nặng:
Cây sẽ dần khô, nứt và rễ cây sẽ thối. Và dẫn đến cây chanh dây sẽ bị chết, không thể cho ra quả. Điều này sẽ khiến cho cả vụ của bà con sẽ không có sản lượng, không năng suất. Mất nhiều cơ hội mở rộng để buôn bán. Ngoài ra bà con còn phải chi rất nhiều khoản tiền cho việc điều trị loại bệnh này.
Biện pháp phòng bệnh
Biện pháp vật lý
– Đầu tiên cần sát khuẩn, xử lý vườn sạch sẽ trước khi tiến hành trồng cây chanh leo để có thể loại bỏ được mầm mống sâu bệnh có thể bị nhiễm sau này.
– Bón phân hữu cơ nhiều hơn vô cơ để đất dễ dàng hấp thụ và đảm bảo có được một môi trường đất tốt nhất cho cây dễ dàng phát triển. Bón lót phân chuồng ủ hoai với nấm Trichoderma vào hố trước khi trồng cây để nấm Trichoderma có thể dễ dàng loại bỏ trước các mầm nấm bệnh có sẵn trong đất.
– Hạn chế tạo vết thương tổn hại đến cây trong quá trình chăm sóc, bón phân, tỉa cành, làm cỏ, luôn giữ khu vườn sạch sẽ.
– Có hệ thống thoát nước tốt trong vườn bởi vì ngập úng rất dễ dàng khiến mầm bệnh xâm lấn. Đối với vườn đất bằng cần tạo rãnh thoát nước để không bị ngập úng.
– Thu gom các lá rụng, các rễ cây đã bị bệnh ra để xử lý triệt để, tránh để trong vườn những tàn dư của mầm bệnh trước khiến bệnh dễ thâm nhập vào đất.
– Điều chỉnh chế độ tưới nước cho phù hợp, bón phân cân đối, chọn giống tốt, chống chịu với sâu bệnh cao,…vệ sinh vườn trồng, cắt tỉa cành lá, tạo sự thông thoáng cho khu vườn.
– Thường xuyên thăm vườn để phát hiện bệnh kịp thời
Biện pháp hóa sinh
– Để hạn chế mật độ tuyến trùng trong đất, khống chế bệnh từ trong đất, và ngăn chặn một số mầm bệnh khác trong đất thì bà con có thể sử dụng các chế phẩm sinh học để bổ sung các lợi khuẩn, hệ vi sinh tốt cho cây và đất.
Biện pháp xử lý bệnh
– Giảm tưới nước, phân bón và một số thuốc kích thích ra hoa tạo quả ở thời điểm cây bắt đầu nhiễm bệnh.
– Sử dụng một số loại thuốc trừ bệnh giúp hạn chế nấm bệnh xâm nhập nhanh vào rễ cây. Hãy tham khảo sản phẩm của Nghi Anh: Kibul, Nazosi đồng thời kết hợp Sunfur, Hero để giúp cây phục hồi phát triển bộ rễ
Phân bón lá
Thuốc trừ bệnh
