Dứa là một trong những loại quả nhiệt đới hàng đầu, rất được ưa chuộng tại các nước phương Tây. Dứa là loại quả có rất nhiều dưỡng chất, vitamin, khoáng chất tốt cho sức khỏe. Dứa được sử dụng nhiều trong mùa hè làm nước giải khát, bánh kẹo hay làm ra những món ăn giải nhiệt mùa hè rất ngon. Bởi những ưu điểm này mà nhu cầu sử dụng ngày càng tăng cao. Các doanh nghiệp, nông trại trồng dứa cũng đang mở rộng mô hình. Cây dứa là một trong những loại cây có sức kháng bệnh khá cao, cây thường khá rắn chắc và khỏe mạnh nhưng không vì thế mà cây dứa không bao giờ bị bệnh. Cây dứa vẫn chịu nhiều ảnh hưởng từ những loại sâu bệnh như sự gây hại của loài nhện đỏ.
Giới thiệu bệnh hại
– Nhện đỏ có tên khoa học là Dolichotetranychus floridanus. Đây là là một loại sâu bệnh khá phổ biến trên các vùng trồng dứa từ các tỉnh miền trung đến các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Loại nhện đỏ này có khả năng gây hại rất cao đến chất lượng của quả dứa.
Đặc điểm hình thái
– Vòng đời của nhện đỏ thường từ 20-40 ngày, trải qua 3 giai đoạn
+ Thành trùng: 2-6 ngày
+ Trứng: 4-5 ngày
+ Ấu trùng: 5-10 ngày
+ Thành trùng có hình bầu dục, thân khoảng 0,4mm, thành trùng đực sẽ có kích thước nhỏ hơn thành trùng cái 0.3mm. Trên người thành trùng thường có một lớp lông phủ có màu xanh, trắng hay đốm đỏ. Thành trùng cái thường có màu vàng nhạt, hơi ngả sang vàng xanh, có 8 chân. Vì lớp da ngoài mỏng nên có thể nhìn xuyên được vào bên trong cơ thể có 2 đốm màu đỏ mận, đó chính là túi đựng thức ăn. Thành trùng thường đẻ trứng từ 2-6 ngày, với khoảng 70 quả trứng.
+ Trứng có hình cầu, hoặc giống hình củ hành, bóng và được đẻ gần gân của hai mặt lá ở những nơi có tơ nhện tạo ra. Trứng thường nở sau 4-5 ngày.
+ Ấu trùng nhện đỏ rất giống với thành trùng nhưng ấu trùng chỉ có 3 chân. Những con ấu trùng thường khi nở ra thành trùng cái sẽ thay da 3 lần còn khi nở ra thành trùng đực sẽ thay da chỉ 2 lần. Ấu trùng thường phát triển từ khoảng 5-10 ngày.
Đối tượng gây hại
– Nhện đỏ là loại sâu bệnh gây hại rất nhiều loại cây, ngoài cây dứa ra còn gây hại trên các cây có múi như bưởi, hay cây ớt, cây rau cải,…
Triệu chứng gây hại
– Loại nhện đỏ này có thể phát hiện trên nhiều đồng ruộng, hay khi nhổ cây từ ruộng vườn lên cũng có thể thấy. Ở những vỏ cây già khi bóc ra có thể thấy những vết lõm nâu ở những mô trắng của gốc cây.
– Nhện sẽ bắt đầu gây hại từ phần trên mô trắng của gốc lá, ở phần bị gây hại đó sẽ có hiện tượng màu nâu hoặc đen và phần gốc lá bị mất nước. Ở giai đoạn bánh tẻ trở đi lá bị hại sẽ mất đi màu xanh chuyển sang màu vàng làm phần trên lá có màu loang lổ.
– Những cây dứa bị hại thường còi cọc, sinh trưởng kém, các phiến lá có dấu hiệu nhỏ hơn so với cây bình thường. Lá cây sẽ có sự biến đổi màu sắc, ngả sang màu vàng, nâu đỏ, có những đốm trắng xen lẫn ở phần chóp lá. Đối với những cây bị hại nặng thường toàn bộ lá sẽ có màu trắng, cây không thể phát triển được, hoặc quả kém phát triển. Lá sẽ có dấu hiệu vàng, cằn và bị khô đi. Màu vàng lá sẽ làm giảm đi năng suất của lá. Khi mật độ cao thì nhện đỏ cũng có thể tấn công cả lá non khiến lá héo và chết.
– Nhện đỏ gây hại làm cho trái bị vàng sạm, nứt. Hoa trở nên thối, rụng và còn có thể truyền nhiễm virus cho cây.
Đặc điểm sinh thái
– Loài nhện này di chuyển rất nhanh, chúng sẽ nhả tơ bao quanh phần mặt dưới của lá, do vậy nên khi nhìn vào lá thường có màu trắng do những tơ nhện bám lại. Khi lột phần lá đi thì cùng với một số tạp chất khác chúng ta sẽ thấy mặt dưới lá có những vệt trắng. Nhện đỏ chủ yếu gây hại ở phần mặt dưới lá, cả ấu trùng và thành trùng thường chích hút phần mô của gốc lá.
– Nhện phát triển trong điều kiện khô hạn trong mùa nắng. Do vòng đời nhện đỏ khá ngắn nên khả năng lây lan nhanh khá cao, mức độ gây hại khá nghiêm trọng.
Thiên địch
– Bù lạch 6 chấm Scolothrips sexmaculatus có 3 chấm màu sẫm trên mỗi cánh trước, bù lạch bông Frankliniella occidentalis có màu vàng chanh từ sáng đến nâu sậm.
– Bọ xít nhỏ Orius tristicolor và Chysoperla carnea
– Bọ trĩ ăn thịt
– Các loại thiên địch này thường khống chế nhện đỏ dưới ngưỡng gây hại nên không cần dùng thêm thuốc hóa học.
Biện pháp phòng bệnh
– Biện pháp canh tác, kỹ thuật:
+ Kiểm tra hom giống trước khi trồng, đảm bảo được các hom giống không có dấu hiệu bệnh, hay nhện đỏ.
+ Không nên trồng quá dày, rậm rạp sẽ không được thông thoáng dễ tạo điều kiện cho sâu bệnh gây hại.
+ Tỉa bỏ cành lá bị hại trong những tán cây để cây được thông thoáng.
+ Vệ sinh đồng ruộng, loại bỏ tàn dư sâu bệnh trên ruộng.
– Bón phân, tưới nước:
+ Bón phân cân đối giữa đạm, lân, kali, bón dứt điểm từng giai đoạn của cây.
+ Tưới nước giữ ấm cho cây vào mùa khô.
Biện pháp xử lý bệnh
+ Duy trì và phát triển các loài thiên địch có lợi cho cây dứa, để chúng góp phần tiêu diệt các loại sâu bệnh gây hại bao gồm nhện đỏ
+ Nhện đỏ là một loại sâu bệnh khó trị vì chúng rất nhỏ và thường gây hại ở gân lá nên việc phun thuốc vào các bộ phận đó rất khó. Có thể sử dụng một số thuốc có hỗn hợp chứa Abamectin,…
Nếu mật độ gây hại trên cây cao thì nên phun 3 lần. Bà con hãy tham khảo sản phẩm điển hình của Nghi Anh như Chim én, Lửng mật,…
