Ruồi đục lá: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng trừ

Giới thiệu sâu bệnh hại

Ruồi đục lá hay có tên gọi khác là sâu vẽ bùa, có tên khoa học là có khoa học là Liriomyza. Là loài ruồi xuất hiện nhiều gây hại cho cây tại các nước Đông Nam Á và Trung Quốc. Tại Việt Nam đã ghi nhận loài ruồi đục lá này gây hại lớn cho các loại cây ăn quả và cây rau. Đặc biệt là cây cà chua. Ruồi đục lá gây hại bằng cách ăn mô của lá, gây trở ngại trong việc quan hợp của lá. Từ đó làm ảnh hưởng đến sức khỏe của cây, giảm năng suất đáng kể.

Khi vết thương lá bị đục sẽ trở thành một môi trường tốt cho các vi khuẩn xâm hại cây. Làm cho cây bị rụng lá và chết đi. Vì thế đây sẽ là một tổn thất lớn cho người nông dân. Chúng ta cần hiểu biết rõ về các tập tính của ruồi đục lá để có một biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Đặc điểm hình thái

Ở ruồi đục lá chúng ta có bốn đặc điểm hình thái như sau: Giai đoạn trứng, giai đoạn ấu trùng, giai đoạn nhộng và giai đoạn ruồi đục lá trưởng thành.

Trong mỗi giai đoạn ruồi đục lá đều có những hình thế khác nhau. Việc hiểu rõ hết những hình thái của ruồi đục lá giúp chúng ta có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Trứng ruồi đục lá: Trứng ruồi đục lá có dạng hình bầu dục. Màu trắng sữa khi mới đẻ, dần dần theo thời gian sẽ chuyển thành màu trắng đục. Ruồi cố định vị trí của trứng bằng những vết châm kim trên lá. Để biết được vết châm nào trên lá của ruồi đục lá có trứng. Chúng ta nhìn vào hình dạng của vết kim châm, nếu là hình bầu dục sẽ có trứng. Thời gian của giai đoạn trứng thường kéo dài từ ba đến bốn ngày.

Ảnh 2: Đặc điểm hình thái của ruồi đục lá

Ấu trùng ruồi đục lá: Ấu trùng ruồi đục lá có ba độ tuổi. Chúng ta phân biệt độ tuổi ấu trùng qua màu sắc. Tuổi một có màu trắng trong, tuổi thứ hai mang màu vàng nhạt và tuổi cuối cùng có màu vàng rơm. Thời gian của giai đoạn ấu trùng ruồi đục lá kéo dài từ mười đến mười ba ngày.
Nhộng ruồi đục lá: Nhộng ruồi đục lá có dạng hình bầu dục. Có tất cả mười đốt. Giai đoạn nhộng của ruồi đục lá kéo dài từ năm đến bảy ngày.
Ruồi đục lá trưởng thành: Ruồi đục lá trưởng thành có đặc điểm nhận dạng là có đôi mắt màu đỏ, to. Thân hình nhỏ, xung quanh đầu có một lớp lông màu đen, bên dưới hàm của miệng khá to. Giai đoạn cuối cùng giai đoạn trưởng thành từ một đến ba ngày.

Đối tượng gây hại

Đối tượng gây hại của ruồi đục lá là các loài cây ăn quả và cây rau như: Ổi, mận, xoài, bầu, cà chua, mướp,… gây hao phí rất lớn cho người nông dân.

Triệu chứng gây hại

Được biết ruồi đục lá trong giai đoạn ấu trùng đã bắt đầu đục phá để ăn lá. Đến giai đoạn ruồi đục lá trưởng thành không chỉ dừng lại ở việc đục lá để kiếm ăn nữa mà đối tượng trưởng thành này còn đục lá để đẻ. Vì thế chúng ta thấy dù trong hình hài hay giai đoạn nào đi nữa ruồi đục lá cũng đều gây hại cho cây. Sau đây là những triệu chứng gây hại của ruồi đục lá được ghi nhận trên cây.

Đục lỗ trên lá: Ruồi cái đục lỗ trên lá để làm thức ăn và đẻ trứng. Vị trí vết đục thường ở chóp lá và dọc theo hai mép lá. Nơi bị đục thường có chất lỏng ứa ra.
Ấu trùng của ruồi đục lá ăn lá: Ấu trùng thường ăn lá bằng cách đục một đường dài. Tạo thành các đường ngoằn ngoèo trên bề mặt lá. Lá bị gây hại thường giảm khả năng quang hợp. Có biểu hiện vàng lá, mất sức, sớm rụng,… Trường hợp lá bị đục nhiều sẽ tạo thành từng đám trắng lớn, làm lá bị biến dạng, méo mó. Số lượng lá rụng nhiều dẫn đến chết cây.

Đặc điểm sinh thái

Ruồi đục lá có những tập tính sinh thái sau, chúng ta cùng điểm qua những tập tính đó. Để biết được từng giai đoạn sinh sống của chúng trong một ngày.
Nhộng ruồi đục lá: thời gian từ sáu đến tám giờ sáng, nhộng thường biến đổi thành ruồi trưởng thành.
Ấu trùng ruồi đục lá: thời gian hoạt động gây hại mạnh vào đầu mùa khô. Cần phải phát hiện kịp thời, vì sau năm đến bảy ngày lá cây sẽ bị mất sức nặng, ảnh hưởng đến quá trình phát triển của cây.
Ruồi trưởng thành: Vào hai khung giờ bảy đến chín giờ sáng, bốn đến năm giờ chiều ruồi đục lá trưởng thành sẽ hoạt động mạnh mẽ. Ruồi đục lá sẽ đục lỗ để đẻ và kiếm ăn. Vị trí thường phát hiện ở chóp lá và dọc bìa lá. Tạo thành nhiều hình ngoằn ngoèo trên lá. Theo quá trình phát triển của ấu trùng mà vùng đó sẽ càng rộng ra. Ảnh hưởng rất lớn đến quá trình quang hợp ở lá.
Ruồi đục lá có khả năng gây hại quanh năm. Theo từng giai đoạn phát triển của cây. Vì vậy việc phát hiện kịp thời là hết sức cần thiết.

Thiên địch

Ruồi đục lá có hai loài thiên địch chính là ruồi ăn dòi có tác dụng ăn ấu trùng của ruồi đục lá, giúp hạn chế số lượng ruồi đục lá. Nhóm thứ hai là ong ký sinh. Vì vậy chúng ta cần trồng hoa quanh nơi trồng cây ăn quả và rau để thu hút nhiều loài ong ký sinh đến tiêu diệt loài ruồi đục lá.

Biện pháp phòng trừ

Thường xuyên vệ sinh đồng ruộng bằng cách dọn các lá cây, tàn dư của cây trồng trước đó.
Mạnh tay cắt đi những lá bị dòi đục, lá già gom lại để hủy chúng. Tránh trường hợp những lá đó lây bệnh sang lá chưa bị ruồi đục lá đục.
Bù đắp cho phần cây bị ruồi đục lá đục bằng cách bón phân tưới nước đầy đủ hợp lý. Cho cây nhanh lại sức, phát triển tốt.
Luôn phủ bề mặt đất trồng bằng màng phủ nông nghiệp.
Hạn chế trồng cây quá dày, để ruộng cà được thông thoáng.

Biện pháp xử lý bệnh

Biện pháp sinh học:

– Sử dụng những loại chế phẩm có chứa nấm xanh và nấm trắng. Loài nấm này sẽ xâm nhập và tấn công lên ấu trùng của ruồi đục lá, làm cho chúng bị bệnh và chết đi.

– Ngoài ra còn có một biện pháp hữu hiệu khác. Không gây ảnh hưởng đến môi trường, không tốn nhiều chi phí. Là bẫy ruồi đục á bằng bẫy có màu vàng thu hút ruồi đục lá đến, bên dưới bẫy để nước để chúng rơi vào chết.

Biện pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật

– Khi phát hiện cây đã bị ruồi đục tấn công mạnh bà con cần phun ngay một số loại thuốc có tác dụng đối với côn trùng miệng chích hút. Bà con hãy tham khảo sản phẩm của Nghi Anh như Thánh sầu, Đục quả, Sumo, Đại bàng,…

Quick View

Thuốc trừ sâu

NA-NAZOMI 5WDG

Liên hệ để cập nhật giá

Add to cart

– Khuyến cáo với những loại thuốc trên khi sử dụng: Sau khi trải qua quá trình phun thuốc, bà con nông dân cần bón phân cho cây để bổ sung dinh dưỡng dưỡng sức cho cây. Các sản phẩm điển hình như Ado, Tonik, Hero,…