Đậu xanh hay đỗ xanh là một loại cây thảo mộc đứng. Đậu xanh là một trong những loại cây có giá trị dinh dưỡng cao, tốt cho sức khỏe. Đậu xanh từ xưa đã được ông cha ta tận dụng nghiên cứu, nhận biết được những tác dụng thần kỳ từ cây đậu. Cây đậu giúp hạn chế sốc nhiệt, hỗ trợ giảm huyết áp, phòng ngừa bệnh tim, ngăn ngừa một số bệnh mãn tính như ung thư, tăng cường hệ miễn dịch. Bởi những yếu tố vô cùng có ích các chuyên gia đã nghiên cứu tạo ra các loại dầu ăn, các loại thức ăn khô từ đậu xanh. Quy mô trồng đậu xanh khá lớn ở Việt Nam, bởi những nhu cầu nhằm nâng cao phát triển ngành công nghiệp chế biến thực phẩm. Đậu xanh là một loại cây khá dễ trồng nhưng cũng là loại cây khá nhạy cảm với các bệnh, sâu hại. Một trong những loài sâu bệnh gây hại ảnh hưởng vô cùng nặng nề tới cây đậu là sâu nhíu đục trái đậu.
Giới thiệu sâu bệnh
– Sâu nhíu đục trái có tên khoa học là Maruca Testulalis Geyer. Họ Pyralidae, thuộc bộ Lepidoptera. Loại sâu này được biết đến là loại sâu đục trái gây hại vô cùng nghiêm trọng tới cây đậu xanh. Chúng phá hủy tàn bạo khiến cho chất lượng cũng như năng suất cây đậu bị giảm đi rất đáng kể. Đây vẫn luôn là cái tên khiến các nhà nông nghiệp học vô cùng đau đầu khi nhắc tới. Bởi tính tàn phá của chúng vô cùng nguy hại. Loại sâu này phân bố rộng rãi khắp nơi. Trên hầu hết các ruộng vườn trồng đậu xanh.
Đặc điểm hình thái
– Vòng đời của sâu nhíu đục trái đậu xanh từ 21-30 ngày:
– Trải qua 3 giai đoạn: Trứng, ấu trùng, sâu trưởng thành
+ Trứng được bướm sinh ra trên hoa hoặc trái non, chúng bám và sống sót trên những trái non. Chúng thường đẻ thành từng cụm.
+ Ấu trùng: Có màu trắng hoặc nâu nhạt, với nhiều đốm đen trên khắp thân mình, ăn bông hoặc đục trái non, có thời gian phát triển trong khoảng 10 ngày. Chu kỳ sinh trưởng từ 3 tuần đến 1 tháng.
+ Trưởng thành là một loại bướm nhỏ, sải cánh độ 20mm, có màu trắng với nhiều đốm và vằn nâu rất đặc sắc trên cả 2 cánh.
Đối tượng gây hại
– Sâu đục trái thường gây hại lên các loài cây họ nhà đậu như đậu xanh, đậu nành, đậu tương,…
Triệu chứng gây hại
– Sâu trưởng thành sau khi đẻ trứng tạo ra các ấu trùng (sâu non) thì đàn ấu trùng đó sẽ bắt đầu len lỏi vào các trái đậu non, hút hết dưỡng chất. Chúng đục các vết vào trái đậu khiến cho quả đậu không còn giữ nguyên hình dạng ban đầu. Các hạt đậu sẽ bị đục thủng, mất chất, quả đậu dài đó sẽ bị lụi tàn, khô héo.
– Đàn sâu non này gây hại vô cùng nhanh chóng bởi sức trẻ của nó, nó sẽ nhanh chóng gây hại từ quả này qua quả khác, từ cây này sang cây khác. Nếu không phát hiện kịp thời thì chúng có thể phá hoại hết cả vườn đậu nhanh chóng.
Các quả đậu khi bị sâu đục vào sẽ hình thành những lỗ thủng trên quả, có màu đen, phía bên trong hạt đậu bị đục khoét hết. Phần bị đục khoét trái đậu sẽ không thể nảy hạt ở phần đó.
Đặc điểm sinh thái
– Loài sâu này hoạt động mạnh mẽ vào ban đêm, ban ngày chúng chỉ đậu ở cành lá. Ban ngày chúng sẽ tập trung đẻ trứng, tìm nơi trú ẩn, thăm dò tình trạng cây đậu. Đến đêm khi môi trường, điều kiện nhiệt độ thuận lợi cho chúng phát huy khả năng gây hại của chúng. Đây là loại sâu có phổ ký chủ rất rộng gồm đậu xanh, đen,…Trên cây đậu xanh loài sâu này được gọi là sâu nhíu vì chúng thường đẻ trứng lên chùm hoa mới nở, và sâu nở ra thì nhả tơ nhíu chùm bông lại gần để ăn ở bên trong. Khi đậu ở trái thì sâu đục và ăn luồn bên trong trái non, thải phân ra ngoài. Giai đoạn này chúng thường gây hại rất nặng nề vì làm mất giá trị trái tươi, nên người trồng đậu cần phun thuốc nhiều lần đến ngày gần thu hoạch.
Thiên địch
Loài sâu này chịu ảnh hưởng tấn công chủ yếu từ loại nhóm ký sinh: Ong ký sinh họ Trichogrammatidae và kiến
– Ong sẽ thường ký sinh trên trứng sâu, chúng sẽ hút chích trứng sâu. Mỗi ngày loài ong này có thể tiêu diệt 10-13 quả trứng.
Biện pháp phòng bệnh
– Biện pháp canh tác:
+ Cần thu hoạch trái triệt để để loại bỏ tất cả các tàn dư mà sâu đục trái đã tấn công ra khỏi khu vực canh tác, từ đó phá vỡ chu kỳ gây hại của chúng.
+ Bón phân đầy đủ cân đối để cây luôn khỏe mạnh,
+ Nên trồng đồng loạt để dễ theo dõi và kịp thời điều trị
+ Nên vệ sinh, dọn vườn sạch sẽ để loại bỏ hết các tàn dư sâu bệnh, đảm bảo cho cây luôn được phát triển một cách tốt nhất. Sức đề kháng cây tốt cũng là một ưu điểm để ngăn ngừa sâu bệnh
+ Nên sử dụng các loại phân hữu cơ, hoai mục để bón cây.
– Đối với loại rau ăn trái tươi thì không nên rải thuốc bột, hoặc phun thuốc có gốc Lân hữu cơ cận ngày thu hoạch vì thuốc sẽ lưu bả độc nguy hiểm cho người tiêu dùng. Thuốc vi sinh BT thường có chứa độc tố và bào tử vi khuẩn Bacillus thuringiensis, thường rất có hiệu quả đối với sâu thuộc họ Pyralidae.
– Cần tuyên truyền tới bà con trong vùng về những dấu hiệu nhận biết cũng như những biện pháp phòng chống sâu hại. Để mọi người cùng biết và nâng cao chất lượng cây trồng.
Biện pháp xử lý bệnh
– Tỉa bỏ các quả bị sâu đục hại, dọn dẹp, vệ sinh ruộng vườn sạch sẽ, thông thoáng.
– Khi cây bị hại bởi sâu đục thân nên sử dụng thuốc hóa học với phân bón bổ trợ để vừa tăng hiệu lực vừa ít bị sâu kháng thuốc.
– Khi cần thiết có thể tham khảo các loại thuốc điển hình của Nghi Anh như Thánh sầu, Sumo, Đục quả,…
Thuốc trừ sâu
Kết hợp sản phẩm bổ trợ giúp cây phục hồi và đề kháng khoẻ mạnh như Ado, Tonik, Hero,…
Phân bón lá
Phân bón lá
