Cây ngô (bắp) là một cây mà có lẽ chẳng còn xa lạ gì với bà con nông dân chúng ta. Cây ngô là một loại cây được du nhập và Việt Nam khá lâu đời. Nhờ khả năng thích ứng dễ dàng của nó mà diện tích trồng ngô nhanh chóng đã mở rộng. Từ đó, cây ngô đã khẳng định được vai trò vị trí của nó trong sản xuất nông nghiệp và trở thành cây màu phổ biến ở Việt Nam. Hiện nay, cây ngô là cây màu số 1 đang được nhiều bà con lựa chọn để trồng sản xuất kinh tế nhờ thời gian canh tác ngắn mà cho lợi nhuận cao. Trong quá trình canh tác, bà con sẽ gặp phải một số vấn đề về mất cân bằng dinh dưỡng ở cây ngô, phổ biến là tình trạng thiếu đạm. Vậy làm sao để khắc phục tình trạng này? Bà con hãy đọc bài viết sau và tìm hiểu cùng chúng tôi nhé.
Tình trạng thiếu đạm và nhu cầu cần đạm đối với cây ngô
Tình trạng thiếu đạm ở cây ngô (bắp) còn có tên khoa học là Nitrogen deficiency. Cây ngô là loại cây rất phàm ăn và sinh trưởng trong thời gian ngắn, đặc biệt là trong khoảng thời gian cây được 3 – 4 lá đến lúc phát cờ, cây rất cần có một lượng đạm lớn để sinh trưởng mạnh.
Khi đủ đạm và chất dinh dưỡng cây sẽ phát triển thân to và bộ lá tốt để tạo tiền đề vững chắc cho quá trình phát cờ, thụ phấn và hình thành ra hạt cho ra năng suất đạt chất lượng.

Vai trò của đạm đối với cây ngô
Đạm là tên gọi chung của các loại phân bón cung cấp nguyên tố nitơ (N) cho cây trồng. Đạm có nhiều vai trò quan trọng cho cây ngô như:
- Đạm (N) là một phần quan trọng của các hợp chất điều hòa sinh trưởng. Chính vì thế, chúng thúc đẩy quá trình phát triển của cây ngô (bắp), giúp cây lớn nhanh, lá phát triển tốt tăng năng suất sản lượng trên cùng một diện tích đất.
- Đạm (N) là nguyên tố có trong thành phần diệp lục, thiếu nó bộ lá trở nên vàng cạch, không có khả năng quang hợp để tạo tinh bột, đường đưa xuống hạt gây ra tình trạng hạt nhỏ hoặc cho ngô thiếu hạt khi thu hoạch.
- Đạm (N) giúp kích thích bộ rễ phát triển, tăng cường quá trình hút nước và thúc đẩy cây hấp thụ các chất dinh dưỡng khác như kali, lân,…

Dấu hiệu nhận biết cây ngô thiếu đạm?
Khi cây ngô (bắp) thiếu đạm, bà con có thể thấy trong quá trình sinh trưởng cây non cây sẽ xảy ra tình trạng còi cọc, cây thấp, khẳng khiu chống chịu với mưa gió kém. Bộ lá có màu xanh hoặc vàng nhạt. Ở cây trưởng thành, nếu cây bị thiếu đạm trầm trọng phần lá sẽ có màu vàng ở chóp và lan dần theo gân chính. Vì đạm là chất dinh dưỡng liên tục di động trong cây ngô nên khi thiếu đạm cây sẽ biểu hiện bằng dấu hiệu cháy khô và chết dần ở phía dưới ngọn lá còn phần 2 bên mép lá vẫn giữ màu xanh. Trong quá trình thu hoạch, cây cho bắp nhỏ, hạt lép, thiếu hạt do không đủ sức thụ phấn hoặc chất lượng phấn kém.

Nguyên nhân nào khiến ngô thiếu đạm?
Nguyên nhân chính của việc dẫn tới thiếu đạm ở cây ngô là đất trồng. Nếu xảy ra tình trạng thiếu đạm thì phần đất của bà con có thể mắc một số vấn đề sau:
Vùng đất mà bà con đang canh tác là vùng đất cát hoặc đất nghèo mùn và chất dinh dưỡng
Bà con đã canh tác nhiều vụ ngô liên tiếp trong năm và chưa cho đất nghỉ một thời gian
Vùng đất của bà con ở vùng thấp, hay xảy ra tình trạng không thoát nước tốt và gặp nhiệt độ cao thường xuyên
Bà con chưa thực hiện bón lót trước khi trồng và bón thúc cho cây trong quá trình sinh trưởng hoặc bà con đã thực hiện nhưng chưa đúng kỹ thuật
Mức độ ảnh hưởng như thế nào?
Đạm là nguyên liệu cơ bản để cây hình thành và phân chia tế bào. Từ đó có thể thấy, khi cây ngô bị thiếu đạm, khả năng sinh trưởng của cây bị trì trệ cây không thể phát triển và cây trở nên còi cọc, cho cờ ít và bắp nhỏ. Phần lá chuyển sang vàng và có thể cháy khô nếu xảy ra tình trạng thiếu đạm lâu dài.
Cây ngô hấp thụ đạm khi được 3 đến 4 lá và kéo dài liên tục đến khi phát cờ. Theo một số tài liệu nghiên cứu được, thời kỳ mà cây hút đạm mạnh nhất là từ 6 đến 12 lá. Nếu thiếu đạm trong thời kỳ này mà không được nhận biết và xử lý kịp thời thì nguy cơ ảnh hưởng đến sản lượng là rất cao, thậm chí là mất mùa trắng tay.

Biện pháp xử lý tình trạng thiếu đạm ở cây ngô hợp lý
- Cây ngô (bắp) rất phàm ăn nên khi qua một mùa vụ, độ phì nhiêu của đất sẽ giảm đi rất nhiều. Bà con cần bổ sung một lượng dinh dưỡng bằng với lượng dinh dưỡng mà cây đã lấy đi.
- Bà con cũng cần có biện pháp để canh tác hợp lý, luân phiên xen canh gối vụ giữa các loại cây trồng khác nhau và dành thời gian cho đất nghỉ ngơi.
Ví dụ: Vụ 1 bà con có thể trồng ngô, sau vụ 1 bà con cần để đất nghỉ một thời gian. Vào vụ tiếp theo bà con có thể lựa chọn trồng các cây họ đậu để bổ sung lượng đạm cố định trong đất và vụ sau có thể tiếp tục trồng ngô. - Bổ sung phân đạm cho cây

Bổ sung phân đạm cho cây có rất nhiều cách khác nhau, mỗi cách đều có ưu nhược điểm riêng của nó. Phân để bón cho cây ngô thường có 2 nguồn sau bà con có thể tham khảo.
Phân hữu cơ:
Với xu hướng phát triển theo phương pháp thuần hữu cơ hiện nay thì việc lựa chọn nguồn phân hữu cơ là rất cần thiết. Đạm từ phân hữu cơ rất dồi dào, các loại phân chuồng có tỉ lệ đạm cao như: Phân bò, phân trùn quế, phân gà, phân cá, phân đậu tương,…các loại phân này ngoài cung cấp đạm cho cây ngô còn cung cấp nhiều chất dinh dưỡng khác cho cây mà phân vô cơ không có.

Ngoài ra, với phương pháp canh tác hữu cơ này, phân chuồng được ủ hoai mục cùng các nấm đối kháng và vi sinh vật có lợi, có thể giúp cây ngô chống chịu được với một số nấm bệnh nhất định, từ đó giúp bà con đỡ vất vả hơn trong quá trình canh tác. Chi phí cho các loại phân này cũng rẻ hơn các loại phân vô cơ mua trên thị trường do bà con có thể tận dụng trong quá trình chăn nuôi của gia đình.
Phân vô cơ:
Có lẽ cách hiệu quả và tiết kiệm thời gian cho bà con nhất là sử dụng phân đạm vô cơ. Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại phân đạm vô cơ như phân đạm urê, là phân đạm mang lượng đạm vô cơ lớn, rất dễ tan và cây dễ dàng hấp thụ. Vì thế, sử dụng đạm ure giúp tiết kiệm thời gian bón phân và tiết kiệm nhân công. Lúc bón phân bà con cũng cần chú ý, vì phân ure rất dễ tan nhưng cũng rất dễ bay hơi nên bà con cần lựa thời gian bỏ phân khi trời có dấu hiệu sắp mưa. Tránh bỏ phân vào thời gian nắng nóng làm thất thoát phân và cháy lá chết cây.
Bên cạnh đó, trên thị trường cũng đang ưa chuộng dòng phân bón lá sinh học, loại sản phẩm này giúp bổ sung kịp thời và nhanh nhất lượng đạm cần thiết cho cây ngay khi có biểu hiện bị thiếu. Bà con có thể tham khảo sản phẩm phân bón vi lượng N30 của Nghi Anh, pha với nước phun lên lá từ thời kỳ cây con để bổ sung và bón thúc, định kỳ 7-10 ngày/lần
Lưu ý:
- Các loại phân hữu cơ thường chỉ phù hợp cho quá trình bón lót bởi phương pháp bỏ phân của các loại phân này sẽ tốn công và mất thời gian hơn phân vô cơ.
- Việc canh tác, sử dụng phân vô cơ lâu dài và thường xuyên sẽ gây nhiều hệ quả không tốt cho đất nên bà con cần luân phiên sử dụng 2 loại phân vô cơ và hữu cơ với nhau. Phân chuồng bón lót tăng thêm độ phì nhiêu và mùn cho đất, phân vô cơ thuận tiện trong quá trình bón thúc cho cây.
- Thiếu đạm cây không thể phát triển nhưng dư đạm quá mức thì cũng là một trong những nguyên nhân gây hại ở cây như: Thân và bộ lá sẽ phát triển tốt nhưng cây ngô cho ra bắp muộn hơn bình thường, rễ không phát triển rộng và sâu khiến cây dễ đổ khi gặp thời tiết không thuận lợi, là tốt và rậm rạp tạo điều kiện cho sâu bệnh phát triển,…
Câu hỏi thường gặp
Vai trò của đạm trong quá trình phát triển của cây ngô (bắp)?
Cây ngô thiếu đạm có biểu hiện như thế nào?
Xử lý bằng cách nào?
