Thiếu Kali ở cây ngô

Tình trạng thiếu Kali và nhu cầu cung cấp Kali đối với cây ngô

Tình trạng thiếu Kali ở ngô còn có thể tìm kiếm theo tên khoa học với cụm từ Potassium deficiency in zea mays. Ở cây ngô, không cần phải bổ sung lượng Kali nhiều như lượng đạm, thông thường là từ 60 – 90kg Kali trên một hecta diện tích trồng ngô. Khoảng thời gian mà cây cần nhiều Kali nhất là lúc ở giai đoạn lớn nhanh vượt đọt và thụ phấn tạo hạt. Nếu trong khoảng thời gian này, cây ngô thiếu Kali sẽ gây nhiều vấn đề ảnh hưởng tới năng suất thu hoạch của bà con.

Kali và vai trò của kali đối với cây ngô

• Kali: là nguyên tố phổ biến đứng thứ 7 trên lớp vỏ của trái đất và nó là nguyên tố dinh dưỡng đa lượng không thể nào thay thế được trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp.Kali tồn tại trong đất ở nhiều dạng tuy nhiên cây chỉ hút được Kali ở dạng dễ hấp thụ.
• Vai trò của Kali đối với cây ngô: Kali làm tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và thời tiết bất lợi. Giúp cây tăng khả năng sử dụng ánh sáng trong điều kiện thiếu sáng và giúp cây giữ nước tốt, thúc đẩy quá trình vận chuyển chất dinh dưỡng lên cây. Kali sẽ giúp hỗ cho quá trình chuyển hoá năng lượng được diễn ra thuận lợi. Đồng thời, Kali sẽ là chất xúc tác cho cây hút được lượng đạm và lân tốt hơn, điều hoà các chất dinh dưỡng cho cây phát triển cân đối. Kali giúp thân cây cứng cáp và chắc khỏe, đặc biệt ở cây ngô kali giúp hạn chế tình trạng dễ đổ ngã của cây. Ngoài ra, nếu cây được bổ sung đủ hàm lượng Kali sẽ cho mẫu mã đẹp, bắp chắc hạt bóng và to đều nhau, sản lượng cho thu hoạch cũng từ đó mà tăng lên.

Dấu hiệu thiếu Kali ở cây ngô

Bà con cần để ý, khi cây thiếu Kali các lá trở nên vàng và có tỉ lệ già sớm hơn. Phần lá sẽ bị khô từ mép viền ngoài và lan rộng dần vào trong, thoạt đầu nhìn gần giống chị cháy lá. Các đốm tím dần xuất hiện ở phía dưới mặt lá và gân chính giữa vẫn có màu xanh. Như bà con có thể thấy, dấu hiệu thiếu kali ở lá cây ngô sẽ hoàn toàn ngược lại với dấu hiệu cây ngô bị thiếu đạm.

Một dấu hiệu khác để bà con có thể nhận biết, cây ngô đang bị thiếu Kali sẽ phát triển còi cọc, thân nhỏ và dễ đổ ngã. Khả năng chống chịu được hạn hán và sâu bệnh sẽ kém hơn cây ngô có đủ hàm lượng Kali

Nguyên nhân gây thiếu Kali ở cây ngô

Nguyên nhân gây ra thiếu kali chủ yếu do vùng đất trồng mà bà con đang canh tác.

• Vùng đất bị phèn:
  Theo một số tài liệu được nghiên cứu, cây ngô và các loại cây khác khi phát triển trên đất phèn thì Kali và lân là 2 yếu tố bị hạn chế nhất do lượng kali có sẵn trong đất phèn thấp hoặc hàm lượng muối và magie trong đất luôn ở mức cao, từ đó khiến cây trồng khó có thể hấp thu được Kali và các chất dinh dưỡng khác.
• Đất xám, đất bạc màu :
  Bản chất của loại đất này là đất có thành phần kết cấu kém, rất dễ bị nén chặt, làm giảm mức oxy trong đất từ đó gây thiếu hụt lượng lớn kali mà cây có thể hấp thụ. Ngoài ra, loại đất này thường bị khô hạn, cứng và lớp tầng mùn phía trên mặt mỏng và nghèo chất dinh dưỡng.
• Đất cũ, trồng liên tục nhiều vụ trong năm:
  Khi hiệu quả kinh tế tăng cao, nhiều bà con đã thúc đẩy sản lượng bằng cách trồng liên tục và gia tăng mùa vụ trong năm trên cùng 1 mảnh đất. Mỗi một mùa vụ, cây ngô sẽ lấy đi một lương Kali cần thiết để cây sinh trưởng. Từ đó, sau khi trải qua nhiều mùa vụ liên tục, đất trở nên nghèo dinh dưỡng và thiếu hụt một lượng Kali lớn.

Ngoài nguyên nhân do vùng đất canh tác thì sự chủ quan của một số bà con cũng đóng vai trò nhất định. Lượng Kali mà cây ngô không cần quá nhiều như lượng đạm và lân nên bà con đã chủ quan không bổ sung thêm Kali cho cây ngô, từ đó dẫn đến trình trạng thiếu hụt Kali ở cây.

Mức độ ảnh hưởng ra sao khi cây ngô thiếu Kali ?

Trong quá trình sinh trưởng nếu cây ngô bị tình trạng thiếu kali trầm trọng, quá trình trao đổi chất của cây sẽ bị ảnh hưởng và làm suy giảm các hoạt động của các loại men. Từ đó, cây chống chịu kém, nhạy cảm với việc bị sâu bệnh tấn công và phá hoại.

Phần mô của cây sẽ bị chết và không phát triển, từ đó cây còi cọc, yếu kém. Nếu tình trạng thiếu Kali diễn ra lâu dài có thể làm chết cây.
Trong quá trình phát cờ ra bông và thụ phấn. Nếu thiếu kali cây thụ phấn kém gây tỉ lệ hạt lép cao, hạt cho thu hoạch nhỏ và không chắc hạt gây tình trạng giảm sản lượng cho thu hoạch trên cùng một diện tích gieo trồng.

Biện pháp khắc phục tình trạng thiếu Kali ở cây ngô

Vì là nguyên tố phổ biến rộng rãi trong vỏ trái đất nên thông thường kali sẽ có sẵn ở trong vùng đất trồng của bà con. Nhưng không phải cùng đất trồng nào cũng có nguồn kali vô hạn và không phải dạng kali nào cây trồng cũng hấp thu được. Vì vậy, bà con cần bổ sung thêm nguyên tố kali ở dạng dễ tiêu cho cây qua con đường phân bón, nhằm mục đích bổ sung lại phần kali thiếu hụt đã bị cây trồng lấy đi hàng năm.
Nguồn kali để sử dụng bón cho cây cũng rất đa dạng, chủ yếu phân ra 2 nguồn sau:

Phân hữu cơ tự nhiên

• Tro bếp: Từ thời xa xưa, con người đã biết tận dụng nguồn kali từ tro bếp. Trong tro bếp, đặc biệt là tro thực vật chứa lượng lớn thành phần K2CO3 là thành phần cấu tạo nên kali. Kali trong tro bếp có thể sử dụng trực tiếp bón cho cây nhưng bà con cần hạn chế làm điều đó bởi dễ gây sốc cho cây. Cách sử dụng tốt nhất theo người xưa là dừng những thùng hoặc lọ kim loại để đựng. Sau một thời gian dùng, phần tro sẽ bị vi khuẩn phân hủy và chuyển hóa sang dạng kali khác cho cây dễ hấp thụ hơn.
• Cây dã quỳ: Dã quỳ là một loại hoa mọc dại và phổ biến nhất ở vùng Tây Nguyên.
  Cây rất dễ nhân giống bằng biện pháp giâm cành và sinh trưởng được ở mọi nơi. Thân lá của cây có chứa hàm lượng lớn Kali, bởi cây có khả năng chuyển hoá dạng Kali khó tiêu sang dạng cây có thể hấp thụ và giữ chúng ở trong thân. Ngoài chứa lượng lớn Kali, cây còn có nhiều chất dinh dưỡng khác như đạm, photpho, canxi,… Từ đó có thể thấy, nếu sử dụng được thân lá cây dã quỳ để ủ phân và bón sẽ rất tốt với cây ngô.
• Dịch chuối: Cây chuối có lẽ là cây không thể thiếu ở các vùng quê nông thôn. Bản thân cây chuối mang lại một nguồn Kali dồi dào từ thân cây cho đến quả của nó. Bà con có thể tận dụng các quả chuối hư hoặc không sử dụng đến để sản xuất ra dịch chuối và bón cho cây ngô.Phân chuồng: Bà con có thể sử dụng phân gà để bón lót cho đất trước khi trồng bởi hàm lượng kali ở phân gà cao rất nhiều lần so với các loại phân chuồng khác.

Hình 6. Các nguồn phân hữu cơ chứa nhiều kali

Các nguồn phân hữu cơ trên rất quen thuộc với bà con, và đặc biệt chúng rất rẻ và an toàn. Bà con có thể tận dụng được từ gia đình mình từ đó tiết kiệm được lượng lớn chi phí sản xuất. Tuy nhiên, việc sử dụng và xử lý chúng thường tốn thời gian hơn nên nếu bà con cần bổ sung kali gấp cho cây thì có thể sử dụng phân Kali ở dạng hữu cơ sinh học và vô cơ

Phân hữu cơ sinh học

Phân hữu cơ sinh học (phân bón lá) là dạng phân hoà tan trong nước và phun trực tiếp lên lá để cây hấp thụ qua lỗ khí khổng theo cơ chế lưu dẫn, rút ngắn thời gian sử dụng của cây so với phân hữu cơ tự nhiên. Bà con có thể tham khảo sản phẩm phân bón lá của Nghi Anh như: Siêu Kali

Bà con cần lưu ý: Phân kali rất dễ gây sốc cho cây, bị nặng có thể dẫn đến chết cây. Do đó, bà con cần chú ý trong quá trình sử dụng phân cần thực hiện đúng hướng dẫn, phun không quá ít mà cây không hấp thu được cũng không bón quá nhiều gây lãng phí và chết cây.

7. Câu hỏi thường gặp