Tuyến trùng hại cây cà phê

Giới thiệu bệnh hại

Bệnh tuyến trùng gây hại cà phê có tên gọi khác là vàng lá thối rễ, bệnh đang đe dọa nghiêm trọng đến sản xuất cà phê trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam. Theo đó, thành phần cộng đồng tuyến trùng có thể là một chỉ số đáng tin cậy về sự thay đổi sinh thái ảnh hưởng đến sức khỏe của cây cà phê. Ở đây, chúng tôi đã phân tích các cộng đồng tuyến trùng trong vùng rễ của đồn điền cà phê vối độc canh ở Đắk Lắk – Tây Nguyên 

Chúng tôi đã tìm thấy những thay đổi trong thành phần của tuyến trùng trong độ tuổi của cây cà phê và cho thấy các kiểu phân bố tuyến trùng khác nhau trong đất của các nhóm cây khỏe mạnh và bị bệnh. Các phân tích sâu hơn cho thấy tác động của thâm canh và kiểm soát tuyến trùng không hiệu quả, gây ra sự xáo trộn và giảm dần sự đa dạng của hệ động vật tuyến trùng trong đất rừng trồng. Những kết quả này có thể thêm vào một mô hình dự đoán hoàn chỉnh về thể lực của thực vật bằng cách sử dụng thành phần cộng đồng tuyến trùng.

Đối tượng gây hại

Như đã nói ở trên, bệnh tuyến trùng hại cây cà phê chủ yếu gặp ở rất nhiều loại cây. Nhưng đối tượng chủ yếu mà tuyến trùng P.coffeae xâm nhập là cây cà phê, gây hại trực tiếp ở các phần rễ và thân cây.

Triệu chứng

Tuyến trùng gây bệnh hại trên cà phê là loại giun tròn sống trong đất và tấn công rễ cây cà phê. Chúng là loài vi sinh vật, vì vậy bằng mắt thường bạn không thể nhìn thấy chúng. Chúng làm hỏng rễ, làm cho rễ sưng lên, tạo ra những vết sưng nhỏ và nứt nẻ. Thiệt hại cản trở việc vận chuyển nước và chất dinh dưỡng từ rễ lên cây phía trên. Điều này dẫn đến hiện tượng vàng lá, khô héo toàn bộ tán lá của cây (nhất là trong những ngày khô hạn). Trong trường hợp phá hoại nặng, cây có thể chết.

Nguyên nhân phát sinh bệnh hại

Có một loài tuyến trùng nốt sần đặc biệt ảnh hưởng đến cây cà phê có tên gọi là Meloidogyne konaensis. Tuyến trùng nốt sần ở rễ cà phê làm cho cây có biểu hiện rụng lá hoặc mềm nhũn, lá rủ xuống, vàng lá và chín sớm hoặc rụng quả cà phê. Số lượng rễ phụ và trên toàn bộ khối lượng rễ sẽ giảm đi và những rễ còn lại có thể trông sưng lên, mập mạp hoặc chai sần. Năng suất cà phê có thể giảm từ 20-25% hoặc cao hơn và cây có thể không chống chọi được với sự phá hoại của tuyến trùng.

Điều kiện phát triển bệnh hại

Tuyến trùng có thể dễ dàng vận chuyển từ trang trại này sang trang trại khác trong đất, với cây giống cà phê được kéo lên khỏi mặt đất và những cây cà phê lớn hơn có rễ, qua dòng nước chảy xuống và với cây trồng trong chậu. Các vật liệu được ủ không đúng cách và không được ủ cũng có thể là vật mang giun tròn.

Mức độ ảnh hưởng

Tuyến trùng hại cây cà phê và bệnh thối rễ quá nặng đôi khi có thể bị nhầm lẫn với nhau vì các triệu chứng trông giống nhau. Lấy mẫu rễ và đất có thể giúp xác định các vấn đề về tuyến trùng. Ngoài ra, sự suy giảm và chết của thực vật có thể trở nên trầm trọng hơn do sự kết hợp của cả hai vấn đề. Do cấu trúc rễ kém và hỗ trợ rễ phụ, việc rải phân bón và cung cấp nước tưới có thể không cứu được cây đang chết hoặc chuyển sang màu xanh lá vàng trên cây bị ảnh hưởng bởi tuyến trùng nốt sưng rễ. Nên trồng lại bằng cây ghép kháng tuyến trùng sưng rễ.

Biện pháp phòng bệnh

Dự tính qua điều tra phân tích các yếu tố tác động

Nếu cây trồng của bạn bị nhiễm sâu bệnh, thuốc trừ sâu có thể là điều đầu tiên bạn nghĩ đến. Mặt khác, thuốc trừ sâu hóa học có thể làm ô nhiễm nước, hủy hoại hệ sinh thái xung quanh và giết chết động vật hoang dã.

Theo nghiên cứu của Ribeyre, trong một số trường hợp nhất định, việc sử dụng thuốc trừ sâu đã làm giảm số lượng thiên địch, dẫn đến sự gia tăng số lượng côn trùng trong vài tháng sau khi xử lý. Công chúng cũng nhận thức được sự nguy hiểm của dư lượng hóa chất đối với sức khỏe con người. Thực hành không có thuốc trừ sâu cũng rất quan trọng để ngăn ngừa kháng thuốc.

Vì vậy, bạn không cần phải tránh tất cả chúng cùng một lúc. Thay vào đó, hãy xem xét những cách khác mà nó có thể hoạt động tốt hoặc tốt hơn để cải thiện cho tình trạng của cây cà phê.

Chiến lược quản lý dịch hại tổng hợp được sử dụng để xử lý sâu đục thân cà phê là một ví dụ về kiểm soát dịch bệnh mà không cần thuốc trừ sâu. Phương pháp này sử dụng động vật ăn thịt và quản lý môi trường.

Người trồng cà phê phải đối mặt với một số trở ngại. Trong khi nhiều yếu tố, chẳng hạn như biến đổi khí hậu và nền kinh tế toàn cầu, nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn, sâu bệnh và bệnh tật có thể được giải quyết.

Biện pháp canh tác

Quản lý trang trại tốt là chiến lược hiệu quả nhất để ngăn ngừa sâu bệnh. Dinh dưỡng thực vật, kiểm soát bóng râm và sử dụng thuốc trừ sâu có chọn lọc là tất cả các yếu tố quan trọng cần xem xét.

Khi có bệnh trên cây cà phê, nông dân có thể áp dụng các biện pháp sau: Theo dõi cây trồng của bạn chặt chẽ. Việc duy trì cây cà phê sạch bệnh và sâu bệnh đòi hỏi phải theo dõi liên tục. Sâu bệnh được theo dõi ở cấp độ đồng ruộng để giúp ngăn chặn sự bùng phát lớn và giảm sử dụng thuốc trừ sâu. Các hướng dẫn giám sát cụ thể khác nhau giữa các quốc gia.

Nhà sản xuất nên theo dõi quá trình ra hoa cũng như thời gian và liều lượng bón phân. Nông dân nên sử dụng phân tích đất để xác định nhu cầu dinh dưỡng chính xác và sắp xếp phân bón và theo dõi trực quan vào những thời điểm nhất định.

Nông dân cũng nên lưu ý về lượng bóng râm, lượng mưa và độ ẩm. Bạn có thể tạo bầu không khí thu hút sâu bọ và bệnh tật hoặc bầu không khí giúp xua đuổi chúng bằng cách xem xét các yếu tố này.

Tránh di chuyển đất từ cánh đồng này sang cánh đồng khác vì điều này có thể đưa tuyến trùng từ những cánh đồng bị nhiễm bệnh sang những cánh đồng không bị nhiễm bệnh.

Hãy chắc chắn rằng bạn làm sạch đất khỏi mọi dụng cụ và giày dép trước khi sang cánh đồng tiếp theo.

Không sử dụng đất bị nhiễm khuẩn trên vườn ươm của bạn.

Bón chất hữu cơ như phân bò hoặc phân gà vào đất gần cây cà phê để kích thích sự cạnh tranh của vi sinh vật chống lại tuyến trùng. Tuyến trùng không thích lượng chất hữu cơ cao.

Kiểm soát cỏ dại giữa các cây cà phê là vật chủ của tuyến trùng

Tạo bề mặt đất gồ ghề hoặc đường đồng mức song song với sườn dốc để có mô hình thoát nước hạn chế xói mòn và giảm thiểu sự di chuyển của tuyến trùng trên đồng ruộng.

Biện pháp xử lý

Ngay khi phát hiện cây cà phê mang tuyến trùng gây bệnh thì cần loại bỏ đem tiêu huỷ để ngăn chặn tối đa trường hợp lây lan sang các cây khác. Nên sử dụng các loại thuốc có chứa hoạt chất diệt trừ tuyến trùng gây hại như Abamectin. Bà con hãy tham khảo sản phẩm của Nghi Anh như Chim én

Câu hỏi thường gặp