Giới thiệu bệnh hại
Bệnh gỉ sắt hại dâu là một tình trạng bệnh do nấm gây hại rất dễ nhận thấy bằng mắt thường, bệnh thường xuất hiện vào cuối mùa Hè đến mùa Thu có triệu chứng xuất hiện chính là các mụn mủ mọc lên (ổ bào tử) là các đốm tròn màu cam đỏ, vàng nâu ở trên lá và thân của cây bị nhiễm bệnh. Một số trường hợp lá có thể bị biến dạng tại vị trí bị bệnh, là vết hơi căng phồng lên ở mặt trên và ở mặt dưới của lá sẽ có các mụn mủ (ổ bào tử) từ màu nâu đen cho tới màu vàng. Tất cả các bệnh gỉ sắt đều có ổ bào tử này ở mặt dưới và mặt trên chỉ phản ánh sự biến đổi màu sắc do mặt dưới có bào tử bệnh gây ra
Vì là bệnh hại thường xuyên xuất hiện phổ biến ở các vùng chuyên canh trồng dâu để giúp bà còn có thể nhận biết được bệnh và có biện pháp phòng trừ bệnh kịp thời, giảm tối đa thiệt hại do bệnh gây ra.
Đối tượng gây hại
Một số loại cây trồng thường hay bị bệnh gỉ sắt: cây lạc (đậu phộng), hoa hồng, dâu, cà phê…
Dấu hiệu nhận biết bệnh hại
Bệnh xuất hiện thường gây hại ở các bộ phận của cây như trên lá, cuống lá, gân lá, hoa, quả và trên cành, phần bị hại có các vết đốm màu vàng hoặc màu đen trên cả 2 mặt lá. Khi cây dâu bị nhiễm bệnh nặng lá sẽ bị uốn cong dị dạng.
Khi mầm hoặc lá cây dâu bị nấm ký sinh thì vết bệnh sẽ phình to ra, hình thành các dị hình như uốn cong theo nhiều hình thù khác nhau. Khi bệnh vừa xuất hiện vết bệnh có màu vàng nhạt đặc trưng, sau đó chuyển dần thành màu vàng da cam, vàng nâu. Trên bề mặt các vết bệnh quan sát thấy có chứa rất nhiều bào tử dạng bột, màu vàng tươi.
Về hình dạng vết bệnh có hai loại: Nếu bệnh phát sinh gây hại ở mầm mới, cuống lá, gân lá, hoa và quả thì vết bệnh có hình dáng thuôn dài. Nếu nấm bệnh gây hại ký sinh vào thịt lá thì vết bệnh sẽ có hình tròn. Mầm dâu bị nhiễm bệnh gỉ sắt ở mức độ nặng sẽ không thể sinh trưởng, phát triển bình thường đồng thời dễ bị gãy. Lá ở trên mầm bị dị hình làm giảm năng suất lá.
Nguyên nhân phát sinh bệnh hại
Bệnh gỉ sắt trên cây dâu gây ra do nấm có tên khoa học là Aecidium mori (Barcl) Syd.et Butler đây là loài nấm thuộc nhóm nấm đảm Bacidiomycetes. Nấm gỉ sắt tồn tại qua đọng ở trên các cành dâu, khi đến mùa xuân thời tiết thuận lợi thì hình thành các bào tử và nảy mầm. Thông qua điều kiện thời tiết gió, mưa, côn trùng, quá trình hoạt động canh tác do tiếp xúc với con người chúng phân tán sang lá cành của cây dâu khác và ký sinh gây bệnh hại. Thông qua tầng cutin, tế bào biểu bì, các bào tử nấm xâm nhập vào bên trong cây ký sinh và gây hại. Sợi nấm hút các chất dinh dưỡng của tế bào để tồn tại và phát triển.
Điều kiện phát triển bệnh hại.
Sự phát sinh phát triển của bệnh gỉ sắt trên cây dâu cũng có quan hệ mật thiết với điều kiện môi trường và đặc tính giống dâu. Ở Nhiệt độ từ 10 – 27oC đây là điều kiện thuận lợi để phát sinh bệnh, nhiệt độ thích hợp nhất cho nấm bệnh phát triển là từ 20 – 25oC. Trong phạm vi nhiệt độ, ẩm độ thích hợp có vị trí quan trọng cho việc lây lan bệnh. Nếu ẩm độ trên 80%, thì tỷ lệ nhiễm bệnh cao, có khi đạt 100%. Nhưng nếu ẩm độ thấp 77 – 78% thì tỷ lệ nhiễm bệnh giảm xuống. Khi gặp điều kiện nhiệt độ cao từ 30oC trở lên, sự phát triển lây lan của nấm sẽ bị cản trở.
Mức độ ảnh hưởng
Lá dâu khi bị nhiễm bệnh gỉ sắt sẽ giảm chất dinh dưỡng, lá khô cứng tằm ăn rất ít hoặc không ăn. Mầm dâu bị bệnh sẽ bị khô héo giảm sức sinh trưởng phát triển, ảnh hưởng đến năng suất thu hoạch.
Biện pháp phòng bệnh
Chọn giống kháng bệnh, bước đầu góp phần giảm thiểu khả năng phát sinh gây hại của bệnh
Trồng đúng mật độ không nên trồng dày để tạo độ thông thoáng không bị ẩm ướt, thúc đẩy luồng không khí khô thoáng
Cố gắng không tưới nước từ bên trên và giữ cho lá càng khô càng tốt đồng thời có kế hoạch tưới nước hợp lý
Bón phân cân đối các yếu tố N, P, K đặc biệt là phân bón hữu cơ để không gây ra các vấn đề do thiếu cân đối dinh dưỡng giúp cây phát triển khỏe mạnh tạo điều kiện cho quá trình chống chịu với sâu bệnh hại được tốt hơn.
Thường xuyên thăm đồng phát hiện bệnh để có biện pháp xử lý phù hợp khi dịch hại còn trong tầm kiểm soát và chưa phá hủy tới 50% lá của cây.
Cắt tỉa cành cây, loại bỏ những cành lá già, cành kém hiệu quả trên cây cũng giúp giảm thiểu khả năng nấm hại xâm nhập gây phát bệnh
Biện pháp xử lý bệnh
Khi phát hiện có các triệu chứng của bệnh gỉ sắt trên cây dâu cần loại bỏ lá thân hoặc hoa bị nhiễm bệnh càng sớm càng tốt để ngăn chặn sự lây lan của bào tử. Dùng thuốc diệt nấm để phun cho ruộng, bà con hãy tham khảo sản phẩm trừ bệnh điển hình của Nghi Anh như: Kibul, Nazosi, Sunfur,…
Thuốc trừ bệnh 
Câu hỏi thường gặp
Bệnh gỉ sắt phát sinh, phát triển ở giai đoạn nào trên cây dâu tằm?
Cây bệnh có đặc điểm như thế nào?
Xử lý bệnh bằng cách nào?
