Giới thiệu bệnh hại
Sầu riêng được xem là một trong những cây ăn trái có khả năng mang lại giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân. Tuy nhiên, trong quá trình chăm sóc, bà con phải đối mặt với rất nhiều loại bệnh hại, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất của cây và chất lượng của quả như thối rễ, bệnh thán thư, thối trái, đốm lá,… Trong đó, bệnh thối hoa có thể được xem là bệnh có sự ảnh hưởng rất lớn đến năng suất của cây, bệnh làm ảnh hưởng đến hoa của cây sầu riêng và cản trở quá trình thụ phấn, khiến cây không thể ra trái được. Bệnh thối hoa ở cây sầu riêng được gây ra bởi nấm Fusarium sp.
Đối tượng gây hại
Bệnh thối hoa có thể xuất hiện trên rất nhiều loại cây khác nhau, từ bầu, bí, cây vải, cây nhãn cho đến các cây cảnh như hoa lan, hoa hồng. Tuy nhiên, mỗi loài cây sẽ bị nhiễm bệnh bởi một loài nấm khác nhau hoặc vì một vài lý do khác nhau. Và nấm Fusarium sp chỉ gây bệnh thối hoa đối với cây sầu riêng.



Triệu chứng, dấu hiệu của bệnh hại
Bệnh thối hoa ở sầu riêng thường bắt đầu từ hai lớp vỏ bao quanh hoa. Ban đầu hai lớp vỏ này thường có màu xanh. Tuy nhiên khi cây bị nhiễm bệnh, phần vỏ này sẽ chuyển từ xanh sang nâu hoặc nâu đen và có dấu hiệu lõm xuống so với các hoa không bị nhiễm bệnh. Vì hoa sầu riêng mọc thành từng chùm từ 1 đến 45 hoa nên bệnh sẽ dễ dàng phát triển và lây lan nhanh chóng. Tính từ lúc xâm nhập vào hai vỏ hoa, chỉ sau 3 đến 5 ngày bệnh sẽ phát triển và lan rộng đến cánh hoa. Làm hoa sầu riêng bị thối và bắt đầu rụng. Khi cây bị nhiễm bệnh thối hoa, tỉ lệ cho ra quả sẽ giảm đi rất nhiều hoặc có thể cây cũng sẽ không cho quả.
Nguyên nhân phát sinh bệnh hại
Bệnh thối hoa ở cây sầu riêng do nấm nấm Fusarium sp gây ra. Đây là một loại nấm sợi lớn gồm nhiều loài khác nhau thường gắn liền với các loài thực vật có vai trò quan trọng trong kinh tế như hoa màu hoặc các loài cây nông nghiệp như lúa, cây ngũ cốc,… Khi các cây bị loài nấm này xâm nhập, chúng có thể phá hủy các mô của cây ngăn cây hấp thụ chất dinh dưỡng hoặc chỉ một vài bộ phận trong cây như thối hoa, cháy lá hoặc thối rễ. Đồng thời, loài nấm này cũng có tốc độ lây lan rất nhanh và có môi trường sống tương đối rất đa dạng và dễ thích nghi với môi trường sống mới. Nấm gây bệnh thối hoa thường sẽ tồn tại sẵn trong đất, trong tàn tích hoa đã bị nhiễm bệnh và rụng xuống hoặc có thể có trong
Điều kiện phát bệnh hại
Cũng như các loài nấm khác, nấm Fusarium sp gây bệnh thối hoa ở sầu riêng cũng phát triển trong điều kiện thời tiết có độ ẩm cao, mưa nhiều. Đất trồng cũng là một trong các điều kiện giúp loài nấm này phát triển khi đất bị suy yếu, thiếu chất dinh dưỡng không đủ cung cấp cho cây cũng là một cơ hội cho loài nấm này phát triển. Bệnh thối hoa sẽ phát triển mạnh khi gặp thời tiết mưa nhiều trong thời gian hoa đang phát triển. Bà con cũng nên chú ý khoảng thời gian vào cuối mùa nắng và đầu mùa mưa vì đây là khoảng thời gian có độ ẩm tương đối cao.
Mức độ ảnh hưởng của bệnh
Bệnh thối hoa ở sầu riêng có tỷ lệ lây lan rất nhanh và tốc độ phát triển bệnh cũng rất nhanh chỉ từ 3 đến 5 ngày sau khi nhiễm bệnh. Bệnh xuất hiện hầu hết ở khắp vườn trồng sầu riêng. Đối với những cây bị nhiễm bệnh bà con bắt buộc phải cắt bỏ trước khi hoa kịp lây lan sang các chùm khác. Nhưng nếu bệnh đã phát triển mạnh ngoài tầm kiểm soát, bà con bắt buộc phải phá bỏ cây để ngăn chặn sự lây lan kịp thời. Điều này có thể làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng cây trồng. Đồng thời cũng ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế của bà con nông dân, gây tổn thất nặng nề về mặt thời gian và kinh tế.
Biện pháp phòng bệnh
Đối với hạt giống, nông dân cần cẩn thận chọn các loại hạt giống sạch, kháng bệnh và trước khi gieo trồng nên sử lý bằng các loại thuốc trừ những loại nấm gây hại đang có trên thị trường như Rovral (2g/10 hạt). Nên trộn bổ sung với hạt giống một ngày trước khi gieo trồng theo sự hướng dẫn trên bao bì hoặc của các chuyên gia.
Đối với đất trồng, nên xử lý và vệ sinh đất trồng một cách tỉ mỉ để loại bỏ những tàn tích còn sót lại của vụ mùa trước. Chú ý những hoa bị bệnh đã rụng xuống vì đây cũng là một nguồn lây bệnh cho cây. Nên thu dọn cây dư đem đi tiêu hủy, cày phơi đất và nên rải bột vôi ít nhất 15 ngày trước khi bắt đầu vụ mùa mới. Chọn trồng cây ở những nơi đất cao, thông thoáng và dễ thoát nước để giảm tình trạng lây lan thông qua nước hoặc nhiễm các bệnh về rễ cây. Đồng thời, chú ý bổ sung các chất dinh dưỡng cần thiết cho đất để cây có môi trường sống khỏe mạnh hơn.

Không nên trồng cây quá gần, quá sát với nhau để tránh tình trạng bệnh lây lan nhanh chóng ngoài tầm kiểm soát. Nên thường xuyên cắt tỉa cành và lá dư thừa để tạo độ thông thoáng cho cây và cũng nên tránh làm cây bị thương phòng trường hợp nấm lợi dụng vết thương để xâm nhập gây bệnh. Thường xuyên để ý các chùm hoa nếu phát hiện dấu hiệu của bệnh cần lập tức cắt bỏ và đem đi tiêu hủy để tránh lây lan sang các cây bên cạnh. Bà con không nên sử dụng phân tươi để bón cho cây vì có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm thêm các bệnh khác.
Để giảm nguy cơ lây lan của dịch bệnh, bà con có thể chọn phương pháp trồng xen canh sầu riêng với những cây khác như măng cụt, cà phê hoặc chuối. Ngoài việc giúp giảm tỷ lệ lây lan dịch bệnh giữa các cây với nhau, trồng xen canh còn có thể giúp bà con có thêm thu nhập trên một diện tích đất. Tuy nhiên, cà phê và sầu riêng đều là cây ký chủ của bệnh thối thân, thối quả nên cần phải kết hợp phun thuốc phòng ngừa định kỳ để giảm tỷ lệ nhiễm bệnh giữa các cây.

Bà con nên sử dụng thuốc phòng bệnh khi hoa chuẩn bị nở bằng các dung dịch đang có trên thị trường như: 250g Norshield 86.2WG, dung dịch 500g Eddy 72WP hoặc kết hợp cả hai loại dung dịch là 125ml Agrilife và 125ml Envio,… nên phun định kỳ theo sự hướng dẫn trên bao bì hoặc của các chuyên gia.
Biện pháp xử lý bệnh
Khi phát hiện bệnh, cần lập tức cắt bỏ và đem hoa đi tiêu hủy để giảm tình trạng lây lan sang cây khác. Ngoài ra, khi tưới cây cũng nên bắt đầu từ nơi không bị nhiễm bệnh xử lý dần xuống nơi bị nhiễm bệnh nhằm tránh tình trạng nấm gây bệnh thối hoa di chuyển theo nguồn nước xâm nhập vào cây.
Nếu bệnh phát triển mạnh nên sử dụng biện pháp hóa học bằng các loại thuốc có chứa hoạt chất gây ức chế, kìm hãm nấm như Azoxystrobin+Difenoconazole, Mancozeb,…
Thuốc trừ bệnh
Sử dụng theo hướng dẫn có ghi trên bao bì hoặc từ sự tư vấn của các chuyên gia. Nếu bệnh đã phát triển nặng, lây lan hết cả cây nên lập tức chặt bỏ và tiêu hủy cây cũng như các hoa đã rụng và cỏ xung quanh cây bị nhiễm bệnh, sau đó nên rải một lớp bột vôi để xử lý các tàn tích còn sót lại ở đất.
Kết hợp các sản phẩm phân bón lá sau khi đã trị nấm để giúp cây phục hồi, có thể tham khảo Hero, Tonik, Ado,…
Phân bón lá
Phân bón lá
Câu hỏi thường gặp
Bệnh thối hoa phát sinh, phát triển ở giai đoạn nào trên cây sầu riêng?
Vết bệnh có đặc điểm như thế nào?
Trị bệnh bằng cách nào?



