Giới thiệu bệnh hại
Magie là một chất cần thiết cho mọi loại cây, đây là một thành phần quan trọng cấu tạo chất diệp lục cũng như tham gia vào cấu trúc của nhiều loại men, đặc biệt là men chuyển hoá năng lượng. Thiếu magie, quá trình quang hợp, tổng hợp các chất dinh dưỡng của cây sẽ gặp khó khăn. Bên cạnh đó, magie giúp cân bằng độ pH trong cây, tăng sức trương của tế bào thực vật, cân bằng nước cho cây,…
Cây bị thiếu magie sẽ chậm ra hoa, lá bị vàng do thiếu chất diệp lục, mép lá cong lên và xuất hiện các vết hoại tử. Vì magie có tính linh động nên thường triệu chứng của bệnh sẽ xuất hiện trên những lá già trước, sau đó mới lan dần đến những lá non. Phiến lá trở nên úa vàng trong khi gân lá vẫn giữ được màu xanh. Phần thịt lá bị vàng bắt đầu từ phần trung tâm rồi lan rộng dần ra mép lá và cuống lá. Nếu thiếu magie nặng sẽ khiến cây bị rụng lá đồng loạt, cành trơ trụi chỉ còn sót lại một vài lá non và khả năng cao sẽ bị chết khô.
Hồ tiêu trồng trên những mảnh đất bạc màu, nghèo dinh dưỡng, thường xuyên bị ngập úng thường bị thiếu magie.
Đối tượng gây hại
Bệnh gây hại không chỉ riêng cây hồ tiêu mà trên một số loại cây trồng khác như: cây rau màu, cây ăn quả,…
Triệu chứng của bệnh hại
Hiện tượng thiếu magie sẽ biểu hiện trên các lá trưởng thành trước, sau đó mới xuất hiện trên những lá non. Dấu hiệu dễ nhận biết nhất chính là phần thịt của lá đã chuyển sang màu vàng nhưng gân lá vẫn giữ được màu xanh. Vết vàng sẽ lan dần từ phần trung tâm của lá cho đến mép lá và cuống lá. Mép lá bị cong lên và xuất hiện các mô hoại tử ở mặt dưới của lá. Hồ tiêu sẽ rụng lá đồng loạt, cành trở nên trơ trụi chỉ còn sót lại một vài lá non, nặng hơn có thể khiến cây chết khô.
Nguyên nhân của bệnh hại
Hồ tiêu bị thiếu magie do môi trường đất không cung cấp đủ magie cho cây hoặc hệ rễ của cây không hấp thụ được dù trong đất chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng.
Điều kiện phát triển bệnh hại
Hàm lượng Magie ở trong đất phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thời tiết, độ ẩm và lượng mưa. Nguồn magie trong đất chủ yếu đến từ sự phong hóa của các đá mẹ nhiều khoáng chất như mica đen, clorit, olivin,…Do vậy, đất phù sa nhiễm mặn là loại đất chứa nhiều magie nhất. Đất nghèo magie là những mảnh đất canh tác lâu đời nhưng không được cải tạo thường xuyên, hoặc đất ở những vùng nhiệt đới ẩm, mưa nhiều dễ bị nước mưa rửa trôi magie. Đất nhiễm phèn chứa rất ít magie vì ion H+ có trong nhiều trong loại đất này sẽ đẩy ion Mg2+ ra khỏi phức hợp keo đất.
Sử dụng phân bón không hợp lý là một trong những nguyên nhân chủ quan dẫn đến tình trạng thiếu magie ở cây trồng. Bón cho đất quá nhiều phân vô cơ sẽ khiến đất bị chua, cứng và thoái hoá; làm cho cây không chịu phát triển hệ rễ, gây mất cân bằng sinh thái và tiêu diệt một số vi sinh vật có lợi trong đất. Ngoài ra, nếu bón quá nhiều kali, cây sẽ hấp thu kali thay vì magie.
Hồ tiêu bị thối rễ hoặc hệ rễ kém phát triển. Nguyên nhân của tình trạng này là do cây bị úng nước, rễ bị tuyến trùng gây hại, môi trường đất chứa nhiều sét khiến rễ khó phát triển, không được bón phân hữu cơ khiến rễ lười phát triển, đất thiếu oxy làm thối rễ,…
Để cây khô hạn, tưới không đủ nước, tưới nông đều sẽ khiến cây không thể hấp thu và vận chuyển các chất dinh dưỡng, trong đó có magie đi nuôi cây.
Mức độ ảnh hưởng
Thiếu magie khiến hồ tiêu không tạo được diệp lục để quang hợp, bị rụng lá đồng loạt, chậm ra hoa, quá trình tổng hợp các chất dinh dưỡng gặp khó khăn khiến cây bị còi cọc, giữ nước kém. Nếu không bổ sung magie kịp thời, chắc chắn cây sẽ mất nước và chết khô.
Biện pháp phòng bệnh
Biện pháp sinh học
Kích thích bộ rễ phát triển tốt hơn bằng chế phẩm sinh học kích rễ Seasol. Đây là chế phẩm sinh học được chiết xuất từ tảo bẹ nâu hoàn toàn thân thiện với môi trường. Bên cạnh khả năng kích thích rễ tăng trưởng, chế phẩm còn có tác dụng giải độc đất sau khi lạm dụng phân bón hoá học, nâng cao chất lượng nông sản, giúp cây tăng khả năng chịu hạn và chịu nóng. Cách dùng: Hoà tan 40ml chế phẩm với 20 lít nước, tưới đều quanh gốc hồ tiêu định kì 2 lần/năm vào thời kỳ ra hoa và sau thu hoạch.
Dự tính qua điều tra phân tích các yếu tố tác động
Bà con bắt buộc định kỳ cải tạo đất trồng bằng cách bón vôi bột. Việc này có tác dụng bổ sung thêm khoáng chất cho đất, rửa mặn, khử chua, diệt những vi sinh vật gây hại rễ cây như tuyến trùng, nấm mốc hay vi khuẩn. Trước khi trồng, nên cuốc lật đất và phơi nắng từ 2 – 3 ngày, sau đó rắc đều vôi bột lên bề mặt, 1ha đất cần khoảng 200kg. Các năm tiếp theo rải vôi bột vào gần gốc, lượng dùng 50kg/ha, cứ 2 năm bón 1 lần.
Thông thường nên trồng hồ tiêu với khoảng cách 2.5×2.5, mật độ 1.200 – 1500 nọc/ha, phần gốc tiêu cao nên nổi cao để không bị ngập úng trong mùa mưa. Nên thiết kế đường đi trong vườn tiêu cách gốc 50cm để đất quanh gốc không bị nén chặt lại khiến rễ không phát triển được.
Tạo hệ thống rãnh thoát nước phù hợp với điều kiện thời tiết và địa hình. Đối với những vườn có độ dốc cao, nên tạo rãnh phù hợp để chống xói mòn, rửa trôi lớp đất màu. Khu vực đất bằng phẳng cần tạo rãnh thấp so với mực nước ngầm để đảm bảo lớp đất mặt luôn thoáng khí. Đầu mùa mưa nên kiểm tra, nạo vét kênh mương để đảm bảo vườn không bị ứ nước.
Biện pháp canh tác
Bón phân cân đối giúp nhằm cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu cho cây. Ưu tiên sử dụng phân hữu cơ và phân bón lá, các loại phân vô cơ chỉ nên dùng sau khi đã thu hoạch. Lượng phân bón sử dụng phụ thuộc vào tình trạng của đất, thông thường mỗi nọc hồ tiêu cần 15 – 20kg phân hữu cơ; 0,2 – 0,3kg NPK Hà Lan 17-7-17. Khi bón phân cần xới nhẹ, tạo rãnh sâu 5 – 7cm, cách gốc 30 – 40cm, rải phân xuống rãnh và lấp kín. Không được bón trực tiếp vào gốc ngoại trừ những sản phẩm chuyên kích thích rễ hoặc xử lý nấm bệnh như Humic, Atonik,…
Trong vườn hồ tiêu nên trồng thêm cây lạc dại để giữ ẩm, ngăn cho đất không bị rửa trôi lớp mặt, cung cấp nguồn đạm tự nhiên cho hồ tiêu,…
Tăng cường bảo vệ bộ rễ khỏi các tác nhân gây hại tồn tại trong đất như tuyến trùng. Cách đơn giản nhất là ủ phân hữu cơ (phân chuồng, phân trùn quế, bã thực vật) cùng với nấm đối kháng Trichoderma. Loại nấm này có tác dụng ức chế quá trình sinh sản của các vi sinh vật gây hại có trong đất. Bà con hạn chế đi lại trong vườn tiêu khi đất còn ướt vì sẽ làm đất bị nén lại, rễ khó phát triển, ảnh hưởng đến quá trình cây hấp thu dinh dưỡng.
Biện pháp xử lý bệnh
Nếu nhận thấy cây có dấu hiệu bị thiếu hụt magie, hãy bổ sung bằng các loại phân bón qua lá. Đây là biện pháp hiệu quả nhất vì lá có thể hấp thu và vận chuyển chất dinh dưỡng nhanh hơn rễ gấp 30 lần. Trong điều kiện rễ bị tổn thương thì hình thức này cũng giúp cây vượt qua cơn nguy kịch và phục hồi lại bộ rễ. Tất nhiên, phân bón lá không thể thay thế hoàn toàn phân bón gốc.
Bà con hãy tham khảo sản phẩm phân bón lá điển hình của Nghi Anh có chứa hàm lượng Magie trong thành phần như Eto, Eto plus,…
Phân bón lá
Phân bón lá 
Câu hỏi thường gặp
Bệnh thiếu Magie trên cây hồ tiêu phát sinh, phát triển ở giai đoạn nào?
Cây bệnh có đặc điểm như thế nào?
Xử lý bệnh bằng cách nào?
